De zusje
zaten gezellig bij elkaar, en Hiltsjie en Binkie zaten
ook gezellig bij elkaar. Dat geluk duurde een aantal
jaren. Toen stierf Dora. Ze was altijd een hele rustig
cavia geweest en ze stierf ook zo: in haar slaap. Dat
was mijn eerste echte caviaverdriet.
Toen Kruin
en Hilde stierven, was ik erg jong en toen had ik nog
eens dertien andere cavia’s om voor te zorgen. En zo
heel erg lang had ik Kruin en Hilde niet gehad. Panta
was een ander verhaal, maar daar was ik vooral heel
erg van onder de indruk. Echt verdriet had ik daar niet
om omdat ze nog zo jong was en ik haar nog niet goed
had kunnen leren kennen.
Maar Dora was al zoveel
bij mij en ik wist precies hoe ze was en wat ze lekker
vond. Dat ze stierf, deed pijn. Ik was even bang dat
Rosje het niet leuk zou vinden om alleen te zijn, maar
Rosje vond het juist prima. Rosje was ook een heel andere
cavia dan Dora. Dora was lief, rustig en kalm. Rosje
was woest, onrustig en druk. En nu Dora er niet meer
was, had zij de hele kooi voor zichzelf. Was dat even
fijn! Ik had haar al ontaarde moeder genoemd, maar nu
vond ik haar ook een ontaarde zus!
Niet dat ze zich
daar iets van aan trok. Alleen zijn was fijn en leuk!
We verhuisden en omdat er in het nieuwe huis meer
ruimte was, kreeg ik de cavia’s en parkieten op mijn slaapkamer.
En ik groeide op en, zoals alle kinderen, en ondanks
dat ik vanaf mijn achtste cavia’s had gehad, had ik
niet echt veel verantwoordelijkheidsgevoel als het om
dieren ging. Ik kan de keren niet tellen dat mijn moeder
zei: "Heb je je cavia’s al eten gegeven?"
of "Je moet de kooien verschonen!" of "Je
moet de vieze groente uit de kooien halen!"
Soms ook zei ze boos: "De kooien stinken!"
of "De bakjes met brood en melk zijn aan het schimmelen!"
Ja, en daar had ze helemaal gelijk in. Ik ging vaak
zuchtend en met tegenzin aan de slag om de kooien te
verschonen. Als ik dan zag wat een rotzooi het was,
dan schaamde ik me wel, maar een paar weken of maanden
later, gebeurde het weer.
Het leven kabbelde
verder – soms. Rosje stierf drie jaar later. Op een
ochtend zat ze te knagen aan de tralies van de kooi.
De oude volièrekooi had plaatsgemaakt voor een
'echte' caviakooi uit de winkel met verticale tralies.
Aan die tralies leek ze wel vastgeklemd te zijn. Het
kostte moeite om haar bekkie er van af te krijgen. We
gingen uiteraard direct naar de dierenarts. In de auto
had ik moeite om haar in bedwang te houden: ze beet
overal naar en in en schokte met haar lijfje. De dierenarts
zei dat ze een hersenbloeding had gehad. En zo stierf
Rosje zoals ze geleefd had: woest en wild.
Mensen zeggen vaak dat cavia’s de ideale huisdieren
voor kinderen zijn, maar de simpele waarheid is dat
er geen ideale huisdieren voor kinderen zijn. Het ideale
huisdier voor een kind zou namelijk aan de volgende
eisen moeten voldoen:
1) geen ontlasting hebben
zodat de kooi schoon blijft en nooit verschoond hoeft
te worden
2) geen honger of dorst hebben zodat er
nooit gevoerd hoeft te worden
3) zichzelf kunnen
vermaken ook al zit het maanden of jaren alleen
Een kind heeft geen verantwoordelijkheidsgevoel; dat
moet worden aangeleerd. En, gezien het gigantisch grote
aantal huisdieren dat er jaarlijks naar asiels wordt
gebracht, hebben heel veel volwassenen ook geen verantwoordelijkheidsgevoel.
En als je dat niet hebt als ouder, kan je het je kind
ook niet aanleren.
Ik had ook geen verantwoordelijkheidsgevoel.
Mijn ouders wel. En het is aan hen te danken dat ik
het nu wel heb.
Want al die keren dat ik me ergerde
aan mijn moeder omdat ze me er op wees dat ik mijn cavia’s
of parkieten niet goed verzorgde, leerden mij dat huisdieren
er niet alleen maar zijn als het het baasje uitkomt;
ze zijn er constant. En ze zijn, voor alles wat ze nodig
hebben, totaal afhankelijk van het baasje.
Dat is
een zware verantwoordelijkheid. Maar ook eentje die
veel tevredenheid, plezier en geluk brengt. Want huisdieren
verrijken je leven.
Ja, huisdieren verrijken
je leven. En als er eentje sterft, is het alsof je een
vriend verliest. Toen Hiltsjie stierf, was ik niet alleen
verdrietig, maar ik voelde me ook schuldig. We gingen
met Hiltsjie naar de dokter omdat hij niet meer at.
Het bleek dat zijn tanden zo lang waren geworden dat
hij niet meer kon eten en dat diende onder narcose behandeld
te worden. Hij kwam wel bij uit narcose, maar stierf
diezelfde dag omdat hij verzwakt was.
En heel, heel
lang heb ik mezelf de schuld gegeven. Want ik had iedere
dag moeten kijken of hij nog wel at en ik had moeten
kijken of er wel van de groente gegeten was. Ik verweet
mezelf dat ik niet goed genoeg voor hem gezorgd had,
ik verweet mezelf dat ik andere dingen leuker vond dan
mijn cavia’s, zoals tv kijken of de stad in gaan of
met vriendinnen bellen. Wat ik mezelf eigenlijk verweet
was dat ik nog maar een kind was met nog niet genoeg
verantwoordelijkheidsgevoel…
En misschien niet
genoeg kennis over cavia’s. Ik weet niet of het alleen
zijn tanden waren die te lang waren. Dat is me toen
wel verteld, maar het lijkt me, als ik er nu over nadenk,
nogal onlogisch. Ik denk dat ook zijn kiezen te lang
waren. Tanden kan je knippen zonder narcose, maar kiezen
moeten onder narcose worden bijgevijld en waarom zou
Hiltsjie anders onder narcose hebben gemoeten? Maar
dat is kennis die ik nu heb, en toen niet had. Misschien
was in die tijd nog niet bekend dat je tanden kon knippen?
Ik weet het niet. Nu weet ik dat je de tanden van je
cavia iedere week moet contoleren. Als je dan toevallig
mist dat hij niet meer eet, zie je in ieder geval dat
de tanden te lang zijn geworden. Toen wist ik dat niet.
Toen gaf ik mezelf de schuld. Ik had niet goed genoeg
voor Hiltsjie gezorgd en nu was hij dood. Ik was zo
ontdaan over het hele gebeuren dat ik zelfs de dokter
ervan verdacht alleen maar te zèggen dat Hiltsjie
dood was, dat hij in werkelijkheid niet dood was maar
hem had gehouden omdat hij zelf een cavia wilde hebben.
Dat klink belachelijk, en ik weet het. Ik heb jarenlang
dromen gehad waarin ik cavia’s vond die jarenlang overleefd
hadden onder mijn bed – omdat ik ze niet goed verzorgde,
waren ze maar onder het bed gaan wonen en hadden daar
weten te overleven.
Ja, zoveel indruk maakte Hiltsjie’s
dood op mij. Het maakte in één klap een
eind aan mijn soms ietwat tot zeer onzorgvuldige houding
tegenover mijn huisdieren. Of mijn schuldgevoel over
Hiltsjie nu terecht of onterecht was… Ik had verantwoordelijkheidsgevoel
gekregen.
Nu had ik alleen nog Binkie en Tieka
– maar toen we van vakantie terugkwamen, zat er een
cavia in de kooi. Mijn oma leefde in de veronderstelling
dat ik zonder cavia’s niet kon leven en had Tara gekocht.
Eigenlijk wilde ik geen cavia’s meer, maar ik kon een
nieuwe cavia niet weerstaan! Tara was een lieve, rustige
cavia die altijd naast mij op bed zat als ik zat te
lezen, te knutselen of te schrijven.
Soms vond ik
het wel zielig dat ze alleen zat, maar ik had geen zin
om een andere cavia er bij te nemen omdat je dan, zoals
mijn vader zo mooi uitdrukte 'aan de gang bleef'. Want,
als Tara dan dood zou gaan, zou die andere weer alleen
zitten en dat was dan ook zielig, dus moest er dan weer
een cavia bij, en als er dan weer een dood ging… enzovoorts.
En natuurlijk waren er de parkieten. Binkie en
Tieka zaten in de volièrekooi die in de oude
parkietenglorie was hersteld. Ze vlogen vaak los en
landen dan natuurlijk op het bed omdat op dat bed allemaal
interessante dingen gebeurden: ik zat er te lezen en
Tara zat er te knabbelen aan wat voer. Binkie hield
daar een gezellig onderonsje met Tara voor hij weer
verder vloog.
Maar niemand heeft het eeuwige
leven en mijn huisdieren ook niet. Binkie ging terug
naar zijn vriendje Hiltsjie en Tieka volgde al snel.
Tara werd zeven jaar. Toen een heel normale leeftijd
voor een cavia, nu een heel respectabele leeftijd –
cavia’s worden tegenwoordig niet meer zo oud. Ze stierf
rustig in haar slaap.
En ik had geen huisdieren
meer. Ik was negentien. Ik had vanaf mijn achtste constant
cavia’s gehad en ik vond het eigenlijk wel mooi geweest.
Voor mij geen cavia’s meer! O, ze waren heel lief en
leuk, maar het was ook een zware verantwoordelijkheid...
Voor mij geen cavia's en verantwoordelijkheid meer.
Ik had cavia’s genoeg gehad voor de rest van mijn leven!
Deel 1 van dit verhaal is Van duivenhok
naar caviahok.
Deel 2 van dit verhaal is Nog meer
cavia's!
Deel 3 van dit verhaal is Een hele
kudde!
Deel 4 van dit verhaal is Een bewogen
vakantie.
Deel 5 van dit verhaal is De parkietencavia.
Deel 6
is deze column: Verantwoordelijkheidsgevoel.
Deel 7 is de column: Fabi en
Medea |
top 
home