Ik
heb net een broodje kaas op met een kopje thee. Een
typisch Hollandse lunch. 'Hollandsche' zou ik eigenlijk
moeten zeggen, want in de tijd dat ze nog 'sch' schreven,
was een broodje kaas ook al gemeengoed.
Toch zouden
mijn cavia's hun neus ophalen voor die typisch 'Hollandsche'
lunch ook al zijn het dan 'Hollandsche' cavia's en wonen
ze al hun leven lang in Holland. Goed,
het brood zou er nog wel ingaan, maar dan wel zonder
boter en kaas.
Eigenlijk is smaak iets raars.
Doet de één bijna een moord voor chocola,
de ander vind er helemaal niets aan. Vind de één
schimmelkaas heerlijk, de ander loopt er hard voor weg.
Dat haring en drop vooral in Nederland wordt gewaardeerd,
maar niet over de grens, is ook iets wat algemeen bekend
is. En dat andere culturen stierenballen, sprinkhanen
en wormen eten is iets waar wij bepaald geen waardering
voor hebben.
We vinden het derhalve vrij
normaal dat de smaak van mensen verschilt en dat wat
de een heerlijk vind, de ander niet door zijn keel krijgt.
Maar van cavia's wordt toch nog vaak gedacht dat ze
één smaak hebben. Wat de ene cavia lekker
vind, zal de andere ook heus wel lekker vinden. Het
zijn toch immers allemaal cavia's? En groente is toch groente?
Niet dus! Cavia's
zijn net zo verschillend en net zoveel individu als
de mens. Het is waar dat alle cavia's hooi lekker vinden,
maar net zo kan van basisvoedsel als rijst of graan
gezegd worden dat alle mensen dat lekker vinden.
Ik weet precies wat mijn cavia's
lekker vinden. Tot in detail! Zo vond Baderon wèl
de stengeltjes van peterselie lekker, maar niet de roosjes.
En zo vind Fido wel het binnenste van witlof lekker,
maar niet de buitenste bladeren. Hoe ik dat weet? Omdat
ik kijk als ze aan het eten zijn en omdat ik kijk als
ze gegeten hebben.
Zo zie ik wat ze eten en wat
ze laten liggen.
En omdat ik dat altijd gedaan
heb en nog steeds doe, weet ik wat ieder van mijn cavia's
lekker vind. Cleo gaat uit haar dak van sla, Laila is
verzot op tomaat en Fido is verslaafd aan wortels; van
die dikke, grote winterwortels. Wat Arion en Mistral
echt lekker vinden, weet ik nog niet: voorlopig eten
ze nog alles. Mijn vriendin zou zeggen dat Arion en
Mistral nog niet verwend zijn; dat ze daarom nog alles
eten! Het is waar dat ik mijn cavia's zoveel mogelijk geef wat ze
lekker vinden en dat ik ze niet geef wat ze niet lekker
vinden.
Zo had Baderon een enorme hekel
aan tomaat en hoef ik Fido echt niet wakker te maken
voor sla. En Cleo en Laila halen hun neus op voor brood.
Iets wat Fido juist weer heel erg lekker vind.
Gelukkig
zijn er ook dingen die de hele kudde lust. Gras vind
iedereen lekker, net zoals paardebloembladeren. Witlof
is ook een favoriet (het binnenste stronkje voor Fido
en de buitenste bladeren voor de rest) net zoals peterselie.
Toen Baderon nog leefde, knipte ik de stengeltjes van
de roosjes en gaf hem de stengels en de rest de roosjes.
"Ze zijn verwend!"
zou mijn vriendin roepen bij het horen hiervan.
Het resultaat van deze voorkeuren
van mijn cavia's, uit zich op verschillende
vlakken. Als ik boodschappen ga doen, denk ik: 'Tomaat
voor Fido, sla voor Cleo en Laila en dan nog… laat ik
maar andijvie nemen voor iedereen.'
Mijn
vriendin roept dan al weer: "Je hebt ze verwend!"
Ja, misschien. Maar ik eet ook
graag iets dat ik lekker vind. Ik hoef ook niet iedere
dag hetzelfde. En ook al vind ik lasagna erg lekker,
als ik dat een week lang zou eten, zou me dat de strot
uitkomen. En waarom zouden cavia's anders zijn met betrekking
tot eten dan ik?
In de winter, als de groente
erg duur is en er ook niet veel variatie is, krijgen
de cavia's relatief veel andijvie. Maar
na een paar maanden zie je ze gewoon denken: 'Hè,
get, bah! Alweer andijvie!' En ik geef ze geen ongelijk.
Variatie is gewoon lekker, zowel voor de mens als voor
cavia's. Afgezien daarvan is het gewoon
góed. Niemand blijft gezond als hij dag in dag
uit hetzelfde eet – en niemand groeit gezond op op een
eenzijdig menu. Ook cavia's niet.
Ik
geef ze driemaal daags eten. Een gemiddeld dagmenu kan
er als volgt uitzien: 's ochtends andijvie en bloemkoolbladeren,
's avonds sla en peterselie, en
voor het slapen gaan wortel en tomaat.
Op
zaterdagen ga ik altijd naar de markt en als ik dan
thuiskom, is er altijd wel wat lekkers, zoals selderie,
peterselie, maïsbladeren, bloemkoolbladeren of
wortelloof, afhankelijk van wat er was op de markt.
De zaterdag is so wie so een dag waarop ze viermaal
te eten krijgen en een typisch zaterdagmenu kan er als
volgt uitzien: 's ochtends sla, 's middags selderie
en gras, ’s avonds andijvie en paardebloembladeren,
en voor het slapen gaan komkommer en appel.
In de zomer is er altijd gras. En natuurlijk
ook paardebloemblad, zuring, klaver, weegbree en wikke.
Dat krijgen ze naast het gewone menu.
Variatie
is goed, maar soms is er een andere reden waarom cavia's
een bepaald menu moeten hebben. Cilly was daar een voorbeeld
van. Als ik haar sla, ijsbergsla of komkommer gaf, dan
kreeg ze zachte ontlasting die bleef plakken aan haar
kont en het hooi. Nogal vies en niet gezond. Daarom
gaf ik haar steviger groente die niet zoveel water bevatten.
Gelukkig vond ze dat ook lekker: witlof, spitskool,
andijvie en wortelloof waren haar favorieten. Soms echter
wilde ze geen andijvie en ook geen wortelloof, daarom
legde ik altijd een ruime keus aan groenten in haar
kooi. Dat mag dan onhandig lijken, maar omdat zij zich
daar fijn bij voelde, had ik er geen problemen mee.
"Verwend!" zou mijn vriendin
weer roepen.
Maar of je nu veel van één
soort koopt en geeft of een beetje van verschillende
soorten groenten, maakt niet uit. En als een dier sterke
voor- of afkeuren heeft van een bepaald soort voedsel
en soms dit en soms dat lust, zal daar best een reden
voor zijn.
De hardvoerbakjes maak ik tegelijk
schoon met de kooi en dan krijgen ze ook vers hardvoer.
Ik vul de bakjes altijd tot halverwege en in de loop
van de week roer ik het af en toe om en vul het bij.
Aan het eind van de week is het bakje dan redelijk vol.
Vaak wissel ik dan de bakjes van kooi want ook hier
verschillen de smaken en iedereen valt dan vol overgave
aan op datgene wat de ander heeft laten staan.
Brood krijgen ze (tenminste,
degene die het lekker vinden!) om de paar dagen. En
hooi is er iedere dag want in de kooi ligt altijd een
grote baal waar ze twee tot drie dagen van eten voor
ik het verschoon. Iedere dag hooi geven doe ik dus niet,
maar dat hoeft ook niet want hooi blijft een paar dagen
goed – en bovendien geef ik zoveel dat het ruim genoeg
is.
Snoepgoed is iets dat ik uitentreure
geprobeerd hebt, maar dat maar niet in de smaak wil
vallen. En ik heb alles geprobeerd: broodjes, drops,
stengels, knabbels, likstenen, knaagstammen, knaagrondjes…
noem maar op. Het enige wat er mee gebeurd is dat ik
het vertrapt en vies uit de kooi vis en weggooi. Geen
van mijn cavia's heeft ooit snoepgoed lekker gevonden.
En ik heb toch heel wat cavia's gehad. De enige uitzondering
in al die jaren en bij al die cavia's was Baderon. Hij vond yoghurtdrops
lekker. Maar dan wel de pure uitvoering, dus geen bosbessendrops
of honingdrops of wat voor drops-met-smaakje dan ook:
alleen de pure yoghurtdrops vond hij lekker. Hij is
de enige cavia die ik ooit heb gehad die tenminste één
vorm van snoepgoed lekker vond.
Waarom
geen van mijn cavia's snoepgoed lekker vinden?
Mijn vriendin staat al weer
klaar om te roepen: "Omdat je ze verwend hebt!"
Tsja, ik geef ze altijd de keus.
In de zomer is er altijd gras en kruiden en als ik dan
wat wortelloof en broccoli geef, ligt er, behalve het
groenvoer, ook hardvoer, vitamine C korrels, hooi
en brood in de kooi. En wortels liggen er altijd.
Maar is dat verwennen? Als ik
eerst soep eet met croutons, en dan aardappels, wortels
en een stukje vis met een salade daarbij van sla, tomaat,
komkommer en ei, en er iets bij drink en als toetje
yoghurt met vruchten heb, is dat dan mezelf verwennen?
De meesten zouden zeggen, bij
het horen van dat menu: "Oh, dus je hebt lekker
gegeten?"
En dat is precies
wat ik wil dat mijn cavia's doen: lekker eten.
Bovendien kan ìk dan wel aangeven of ik ergens
wel of geen trek in heb, maar dieren kunnen dat niet.
Hoe moet ik weten of ze, bijvoorbeeld, zin hebben in
andijvie of witlof? En omdat ik dat niet weet, geef
ik het alletwee maar. Dan kunnen ze kiezen.
En omdat
ik dat altijd al zo gedaan heb, weet ik precies wat
mijn cavia's lekker vinden en wat niet.
En daarom ga ik maar, nu ik toch mijn lunch op heb,
boodschappen doen. Tomaat voor Fido, sla voor Cleo
en Laila en andijvie voor de hele kudde.
En misschien neem ik voor mezelf ook nog wel wat groente
mee! |
