Hier vind je alles over (buiten)kooien en bodembedekkers. En ook overzichten met voor- en nadelen van de diverse kooien.

Wat is de beste kooi? Een houten, of eentje van plastic? Dat hangt er van af waar het hok komt te staan en waar je de voorkeur aan geeft.

En hoe zit het met de bodembedekking? En kan ik ook een ander soort bodembedekking gebruiken dan kranten, zaagsel en hooi? En kan het kwaad als een cavia kranten eet?

Er is ook een handig overzicht met de voor- en nadelen van de diverse kooien, en tips voor een buitenverblijf.

Algemene adviezen


Zorg voor een grote kooi: minimaal 80 centimer bij een halve meter voor één cavia en een halve meter bij een meter voor twee cavia's. Voor meer cavia's dient de kooi evenredig groter te zijn.

Zorg voor een deksel. Hoewel cavia's geen hoogspringers zijn, kunnen vooral jonge cavia's wel degelijk springen en via het nachthokje uit de kooi komen.

Verschoon de kooi eens per week.

Hout of plastic?

Het maakt niet uit of je een houten hok of een plastic kooi neemt voor je cavia: beide hebben echter wel voor- en nadelen, dus het hangt er maar vanaf wat je wilt.

Plastic bak met tralies

Dit is een kooi met een hard plastic bak met een opstaande kant. De opstaande kant heeft een uitsparing waarin de bovenbouw van tralies past. Met een paar kliksluitingen bevestig je de bovenkant op de bak. Aan de bovenkant zit de opening, maar ook aan de zijkant zit een deurtje: hierdoor kan je cavia zelf in en uit zijn kooi lopen - als je dat wilt. Deze kooi heeft voldoende luchttoevoer, maar omdat er tralies rondom zitten, kan er zaagsel uitvallen als de cavia een sprintje trekt.

Plastic bak en bovenbouw met ventilatierooster

Dit is een bak van  plastic waarop een bovenbouw wordt bevestigd die alleen aan de bovenzijde tralies heeft. Er zijn mensen die zeggen dat de cavia niet voldoende lucht krijgt in zo'n kooi. Nu zal dat wel meevallen, want een dier overleeft ook in een dichte doos waar een paar gaatjes zijn geprikt.  Maar de ammoniadampen die vrijkomen door de urine van de cavia zijn slecht voor hem - en in een afgesloten kooi blijven die dampen langer hangen dan in een open kooi. Een constante doorstroom van frisse lucht is dan ook belangrijk om die dampen weg te krijgen.
Als de cavia echter op een plek staat waar het steeds tocht, zou zo'n kooi de oplossing kunnen zijn, want cavia's kunnen niet tegen tocht.
In de zomer kunnen deze kooien erg heet en broeierig worden, afhankelijk van waar de kooi staat; het is dan geen geschikt verblijf. Het is moeilijk om aan deze kooi iets te bevestigen, zoals een drinkflesje of een ruif.
Sommige kooien zijn kleiner dan 80x50 cm, dus je dient altijd de maat te controleren.

top

Houten hok

Houten hokken zijn in diverse soorten en maten te koop, maar je kan er ook zelf een maken. 


Houten hok buiten

Houten hokken zijn speciaal bedoeld om buiten gebruikt te worden. Je kan er een kopen of er zelf een maken. Als je er een maakt, is het voordeel natuurlijk dat je het precies zo kunt maken als jij wilt.


Vereisten

Het hok moet in ieder geval uit twee delen bestaan: een daghok waar je cavia van het daglicht kan genieten en waar hij groenvoer krijgt en waar zijn bakjes staan, en het nachthok, waar hij slaapt.
Het hok moet berekend zijn op enige kou en op regen, maar het moet ook beschutting bieden tegen de zon.


Waterdicht

Om je cavia tegen regen en vocht te beschermen, moet de buitenkant waterdicht zijn. Bovendien mag het niet inregenen. Je kan inregenen voorkomen door een afdakje boven het hok te maken, maar let ook op van welke kant de wind meestal komt: dat is ook de richting waarin de regen zal gaan. Het hok zo neerzetten dat hij uit de wind staat, is so wie so een goed idee, want cavia's kunnen niet tegen tocht.


In de winter

Cavia's kunnen wel tegen kou, maar natuurlijk met mate. In de winter moeten ze uiteraard binnen staan.


Geen kou, vocht of tocht

Het leefgedeelte van de cavia mag nooit op de grond staan omdat kou, vocht en tocht dan makkelijker toe kunnen slaan. Zorg ervoor dat de bodem waar de cavia op zit minstens 20 centimeter van de grond af is.



Houten hok binnen

Hoewel houten hokken meestal buiten worden gebruikt, is er niets op tegen om er een binnen te hebben. Maar een houten hok is over het algemeen groter dan een plastic kooi en meer een 'sta-in-de-weg'.


Eerst schuren

Omdat een houten hok van hout is, kunnen er altijd splintertjes aan zitten waar je je huid of kleding aan kan open halen. Goed nakijken en eventueel gladschuren is dan ook het beste voor je het hok in gebruik neemt.

top

Bodembedekking

De 'opbouw' van de bodembedekking is vrij simpel: eerst kranten, dan zaagsel, dan hooi.
Maar kan je ook iets anders voor de bodembedekking gebruiken?

Kranten

Kranten zijn niet noodzakelijk, maar ze absorberen wel de urine (voor een deel). In plastic kooien heb ik altijd een dikke laag kranten gebruikt. Bij iedere verschoning haalde ik de vieze kranten eruit. Niet alleen kranten kunnen dienst doen als urine-absorbers; ook tijdschriften en eigenlijk ieder soort oud papier kunnen worden gebruikt. Maar sommige papiersoorten (vooral de glanzende) absorberen niet zo goed. Wat dat betreft zijn kranten ideaal.
Het is niet goed als cavia's kranten eten, of ander bedrukt papier, omdat er inkt op zit. Let er daarom op dat de kranten altijd helemaal bedekt zijn.

Let op! Als je kranten gebruikt in plastic kooien gaat dit altijd broeien. Er komt dan condens tussen de laag kranten en de bodem van de kooi. Je kan dit voorkomen door iedere keer bij het verschonen alle kranten te vervangen en de kooi droog te wrijven (met bijvoorbeeld wc papier).

Kan het kwaad als een cavia kranten eet?


Zaagsel

Op de kranten komt een dikke laag zaagsel. De grote pakken zaagsel zijn vaak nogal samengeperst, dus dit zaagsel moet je los maken. Kleinere pakken zijn niet zo samengeperst, maar toch moet je ook hier het zaagsel losmaken. Als het zaagsel in de kooi ligt, kan je het een beetje aandrukken. Niet al te vast, maar net zo dat het niet direct opstuift als je de cavia er in zet. Sommige soorten zaagsel zijn veel ruler en losser dan andere soorten zaagsel. De grootverpakking is rul zaagsel, de kleine pakken zijn zaagsel dat dichter en stoffiger is.

Hooi

Hooi is niet alleen noodzakelijk voor de cavia om te eten, maar ook om zich in te verstoppen en om op en in te slapen.
Als je wilt kan je op het zaagsel een laag hooi leggen - dus de hele kooi bedekken met hooi - maar dit hoeft niet. Je kan ook het nachthokje met hooi vullen en in een hoek van de kooi een berg hooi leggen. Des te meer hooi, des te leuker vind je cavia het! Hoewel er verschillende soorten hooi zijn, is gewoon hooi prima voor je cavia. Hooi 'met een smaakje' kan je gerust uitproberen, maar sommige cavia's (waaronder die van mij) lusten het niet.

Let op! In hooi kunnen takjes en stokjes zitten. Als zo'n takje in de keel van je cavia blijft steken, krijgt hij dat er niet zelf meer uit. Daarom is het een slim idee om takjes en stokjes uit het hooi te halen voor je het aan je cavia geeft.

Zo ziet gewoon hooi eruit.

top

Andere soorten bodembedekking

Andere soorten bodembedekking worden ook wel gebruikt. Welke zijn er en welke kan je wel gebruiken en welke niet?

Leer waarom stro, kattenbaksteentjes/kattenbakgrit, ruw zaagsel, houtsnippers, papiersnippers wel of niet geschikt zijn als bodembedekkers voor de caviakooi.

Stro

Stro is goed voor grote dieren zoals paarden, maar niet voor cavia's. Het is te ruw en te scherp. Ze kunnen hun voetjes, mond en ogen openhalen. Niet gebruiken dus! Bovendien absorbeert het niet of nauwelijks.


Kattensteentjes/kattenbakgrit

Kattensteentjes, zoals gebruikt in de kattenbak, worden wel gebruikt voor de onder-bodembekking: dit komt dan in de plaats van kranten of op de kranten om de urine nog eens extra te absorberen. Ik ben hier geen liefhebber van. Het kan nogal stuiven en het vermengt zich snel met het zaagsel. Als er zo per ongeluk kattensteentjes 'bovendrijven', kan de cavia het opeten: dit is funest voor je cavia omdat het zorgt voor opstopping in zijn darmen en het spul is gewoon gif voor de cavia.
Als je het per se toch wilt gebruiken, wees er dan heel zeker van dat je cavia er nooit bij kan komen: leg dan de kattenbaksteentjes helemaal onderin en leg daarover kranten. Daarop komt dan het zaagsel. Maar om al die moeite te doen om ervoor te zorgen dat je cavia er niet bij komt, lijkt me nogal overdreven als kranten en zaagsel ook prima werken.

Let op! Kattensteentjes zijn absoluut niet geschikt als vervanging van zaagsel of hooi! Je cavia mag hier nooit op lopen, dus je moet dit nooit als bovenste bodembedekking gebruiken.



Ruw zaagsel

Ruw zaagsel dat zo bij de meubelmaker, timmerman of houtfabrikant vandaan komt, is op zich prima zaagsel, als je maar met het volgende rekening houdt:

Sommige houtsoorten zijn niet geschikt om op te eten. Omdat cavia's overal van eten, moet je hier rekening mee houden. Vraag vooraf na welke houtsoorten er in het zaagsel zitten en vraag ook of het kwaad kan als de cavia er aan knaagt.
Let er op dat het zaagsel van onbewerkt hout is: zaagsel van bewerkt hout mag nooit worden gebruikt.
Ruw zaagsel kan enorm stuiven: er zit dan heel veel houtstof in. Dat kan je beter niet nemen; niet alleen ga jij er van niezen, maar je cavia ook. En het is slecht voor de longen als je cavia in zo'n stoffige omgeving leeft.
Houdt er rekening mee dat sommige soorten zaagsel reageren op urine; het zaagsel kan dan rood kleuren en je zou dan ten onrechte kunnen denken dat het bloed is. (Houdt er ook rekening mee dat het wèl toevallig net bloed kan zijn - de kans is natuurlijk héél klein dat nèt als je ruw zaagsel gebruikt dat rood verkleurd je cavia ziek wordt, maar het zou naar zijn als je zou denken dat het aan het zaagsel lag en je cavia plaste toevallig net bloed.)


Een kleurtje

Leuk aan ruw zaagsel is dat het in allerlei kleurtjes komt. Het zaagsel uit de dierenwinkel is altijd saai wit, maar ruw zaagsel komt voor in alle kleuren hout die er zijn: beige, bruin, rood, donkerbruin, lichtbruin, mahonie... Afhankelijk van welk hout er bewerkt is.



Houtsnippers

Houtsnippers zijn te hard en te grof om als bodembedekking te gebruiken. Ze bezeren de voetjes van de cavia en het absorbeert heel slecht.


Papiersnippers

Papiersnippers zijn uit den boze als bodembedekking, of er nu wel of geen inkt op het papier zit. Je kan wel papiersnippers gebruiken als onder-bodembedekking: op de papiersnippers komt dan het zaagsel. Maar het risico bestaat dat de cavia de papiersnippers opgraaft, dus moet je òf een hele dik laag zaagsel erover leggen òf over de papiersnippers een laag kranten leggen - en dan zijn gewone kranten net zo handig.

top

Buitenverblijven

Als je een tuin hebt, kan je je cavia's 's zomers in de tuin zetten in een ren.
Afhankelijk van hoelang de cavia's in de tuin blijven, zijn er een aantal adviezen.

De hele dag in de tuin

Als je de cavia de hele dag in de tuin wilt zetten, dien je een ren te hebben die net zo groot is als het binnenhok, maar beter is het om het hok veel groter te maken. Ze zitten er immers de hele dag en tenzij je ze nog binnen los laat lopen, moeten ze wel voldoende kunnen bewegen om gezond te blijven.

Let op! De ren is alleen voor overdag bedoeld. Als het donker wordt, of kouder, of het gaat regenen of je gaat weg, moeten de cavia's weer naar binnen.


Met de volgende dingen moet je rekening houden:

De bovenkant van de ren moet afgesloten zijn zodat andere (roof)dieren niet in de ren kunnen komen.
De onderkant van de ren moet goed aansluiten op de grond zodat geen (roof)dieren zich naar binnen kunnen wurmen.
De ren mag niet makkelijk om kunnen worden gegooid: hij moet voldoende zwaar zijn.
De ren mag niet in de volle zon staan: als hij toch in de zon staat, moet er ook voldoende beschutting zijn voor de cavia's. Maar houd er rekening mee dat ook in de schaduw de temperaturen flink op kunnen lopen. Om oververhitting te verkomen, moet je de temperatuur in de gaten houden.
De ren mag niet op de tocht of in de wind staan: daar kunnen cavia's niet tegen. Je kan één of meerdere zijden van de ren afschermen.
Als het gaat regenen of kouder wordt, moet je de cavia's naar binnen halen.
Let er op dat je de ren niet daar neerzet waar giftige planten of bolgewassen staan. 

Een uurtje in de tuin

Als je je cavia's maar een uurtje of zo in de tuin wilt laten, dan kan je natuurlijk een ren maken of kopen, maar als je een kooi hebt met een bovenkant van tralies, dan volstaat dat ook.
Je haalt simpelweg het bovendeel van de kooi, zet het in de tuin en klaar is Kees! Op de pagina Vakantie vind je ook info over je cavia laten 'grazen'.

Let op! Omdat het traliegedeelte niet zwaar is en dus makkelijk omgegooid kan worden (door roofdieren) moet je bij de kooi blijven.

Houd hier rekening mee:

Zet de kooi niet op giftige planten of bolgewassen.
Hoewel je bij de kooi blijft, moet je toch opletten of er geen andere dieren bij de kooi willen komen: een ongelukje is zo gebeurd.
Zet de kooi niet in de volle zon, maar ook niet op de tocht.


top

Om het wat overzichtelijker te maken, heb ik samengevat wat de voor- en nadelen van de diverse hokken zijn. 

Kies je een plastic kooi met traliebovenbak, een geheel plastic kooi of een houten hok?

Plastic kooi met tralie-bovenbak

Voordelen
Makkelijk schoon te maken, te reinigen en te desinfecteren.
De cavia kan, als het deurtje aan de zijkant openstaat, zelf in en uit zijn kooi lopen.
Er is constant frisse lucht in de kooi.

Nadelen
Er kan zaagsel/hooi tussen de tralies door vallen. Als je een hekel aan rommeltjes hebt, kan dat een bezwaar vormen.
De cavia kan knagen aan de tralies. Hoewel dit niet gevaarlijk is voor zijn gezondheid, vinden sommigen het geluid irritant.
 Je bent gebonden aan het model, in tegenstelling tot een houten hok die je zelf kan maken.
 Plastic kooien kunnen erg duur zijn.
 Een plastic kooi is niet buiten te gebruiken.

Geheel plastic kooi

Voordelen
Er kan geen zaagsel/hooi uit de kooi vallen.
Er zijn geen tralies om aan te knagen.

Nadelen
Er is geen constante aanvoer van frisse lucht rondom de kooi waardoor ammoniadampen die vrijkomen uit de urine van de cavia kunnen blijven hangen.
Er zit geen deurtje aan de zijkant in, maar alleen een opening aan de bovenkant. Als je cavia gewend is om zelf in en uit zijn kooi te lopen, kan dat niet meer.
Je bent gehouden aan de modellen die de winkel verkoopt.
 Plastic kooien kunnen erg duur zijn.
 Een plastic kooi is niet voor buitengebruik.

Houten hok

Voordelen
Je kan, als je het hok zelf maakt, precies bepalen hoe het wordt.
 Een hok zelf maken kan goedkoper zijn dan een plastic kooi of houten hok kopen.
Een goed houten hok is geschikt voor een buitenverblijf, terwijl een plastic kooi alleen maar binnen gebruikt kan worden.

Nadelen
Een houten hok is lastiger schoon te maken dan een plastic hok als het hout niet heel goed is afgewerkt.
Hout kan gaan ruiken, terwijl plastic kooien reukloos blijven.
 Na verloop van tijd gaat de afwerking slijten. Als het hok niet opnieuw behandeld wordt, trekt urine in het hout en deze geur is nauwelijks weg te krijgen.

Kranten: kan het kwaad als een cavia die eet?

Kranten zijn ideaal om onderin de kooi te leggen. Eerst een laag kranten, dan zaagsel en dan hooi. Het enige nadeel kan zijn dat de cavia de kranten opgraaft om er eens heerlijk van te eten. Wat natuurlijk de vraag oproept of dat geen kwaad kan. En dan natuurlijk niet het papier, want dat kan geen kwaad, maar dat wat er op het papier zit: de inkt.

Drukinkt
Vroeger was drukinkt supergiftig en als je dat at of dronk, dan was je er zeer slecht aan toe, zo niet dood. Dat kwam met name doordat er in drukinkt veel oplosmiddelen zaten. Die zijn erg giftig.
Maar door de veiligheidsnormen die er nu zijn, is drukinkt een stuk veiliger. De drukinkt die tegenwoordig wordt gebruikt, voldoet aan de Arbo-normen. Het is dan ook niet meer giftig, hoewel je natuurlijk ook niet kan zeggen dat het eetbaar is, want het is niet gemaakt om te eten.
Toch zal je weinig merken als je een hap krant neemt, en datzelfde geldt voor cavia's. Het is niet goed voor ze, maar als het een keer gebeurt, dan kan het geen kwaad.
Dit geldt zowel voor zwarte drukinkt als voor gekleurde inkt want die zijn hetzelfde van samenstelling; alleen de pigmenten verschillen.

Kan papier echt geen kwaad?
Sommige papiersoorten worden nog bewerkt met een glansmiddel of een ander middel zodat het de inkt beter opneemt. Het zijn dan ook die middelen die niet goed zijn, maar het papier zelf kan geen kwaad. Dat bestaat uit cellulose en dat kan een cavia afbreken. Cellulose zit in planten, in boomschors en in twijgjes. Dus ook in groenvoer, zoals gras, andijvie en dergelijke. Het geeft stevigheid aan de plant.
Krantenpapier is papier dat niet glanst en dus ook geen extra bewerking daarvoor heeft ondergaan.

Met dank aan dierenspeciaalzaken Jumper en Moinat voor de foto.