Goed, de kooi is er! Maar wat hoort er eigenlijk in een kooi?

Voerbakje

Een voerbakje is noodzakelijk. In het voerbakje gaat in ieder geval het hardvoer. Als je vitamine C korrels geeft (en geen druppels), dan gaan deze er ook in, hoewel je deze ook in een apart voerbakje kan geven.


Wat voor een bakje?

De bakjes moeten zwaar zijn als je niet wilt dat je cavia het bakje omver gooit of loopt. Een bodem die breder is dan de bovenkant helpt ook prima om te voorkomen dat ze het bakje niet omgooien. Het bakje 'ingraven' in het zaagsel helpt ook, maar dan lopen ze er makkelijk overheen en morst er ook meer zaagsel in het bakje.
Een metalen bakje is niet zwaar genoeg. Een bakje van cement wel, maar dan moet dit wel geglazuurd zijn. Een geglazuurd aardewerk bakje zoals de dierenwinkel ze verkoopt is prima. En het gaat een leven lang mee (als je het tenminste niet stuk laat vallen!).
Je kan ongeglazuurde aardewerk bakjes beter niet als voerbak gebruiken omdat ze, juist omdat ze poreus zijn, veel stoffen in zich opnemen. Niet alleen vloeistoffen, maar ook droge stoffen kruipen in het materiaal en kunnen daar een broeihaard voor ongedierte vormen. Bovendien kan het zijn dat je cavia in het bakje plast. Het schoonmaken van deze bakjes levert ook problemen op omdat je ze niet even snel kan wassen; als je ze wast, krijg je niet al het vuil uit het poreuze materiaal en het duurt bovendien erg lang voor ze weer droog zijn.

Nonchalante eters

Houd er wel rekening mee dat alle cavia's grote 'morskoppen' zijn en dat de halve inhoud van het bakje uiteindelijk naast het bakje terecht zal komen - ook al neem je een zwaar bakje of ook al graaf je het half in in het zaagsel. En over het bakje heenlopen vinden ze ook geen probleem. Net zo min als er lekker knus in gaan zitten of er in plassen. Een oplossing hiervoor zijn vrij hoge voerbakje waar ze niet in kunnen plassen en poepen omdat ze er moeilijk(er) opkomen.

top



Drinkbakje

Als je liever een drinkbakje hebt in plaats van een drinkflesje, dan moet het drinkbakje, net zoals het voerbakje, ook zwaar zijn . Een aardewerk uitvoering, de beste, zijn te koop in de dierenwinkel en gaan een leven lang mee. Neem wel een geglazuurde. Ongeglazuurde aardewerk bakjes kan je niet als waterbak gebruiken omdat deze poreus zijn en het water er intrekt. Behalve dat het bakje dan erg zwaar wordt en water lekt, blijft er ook weinig of geen water in het bakje zitten.
In een drinkbakje kan je vitamine C druppels geven.

Zwembad?

Cavia's zijn vieze beestjes want ze poepen en plassen rustig in het drinkbakje. Of ze plompen er voor de helft in, waarna ze er snel weer uitspringen! Wil je dit voorkomen, dan kan je een bakje kopen dat vrij hoog is of overgaan op een drinkflesje.

Vitamine C in drinkbakje

In een drinkbakje kan je vitamine C druppels doen als je die prefereert boven vitamine C korrels.

top



Drinkflesje

Heb je liever een drinkflesje, dan kan je deze kopen in de dierenwinkel. Een drinkflesje bestaat uit een plastic waterhouder (lijkt wel wat op een rechte fles) met onderaan een pijpje van (meestal) metaal dat gebogen is. De waterhouder hang je aan de buitenkant van de kooi en omdat het pijpje gebogen is, komt dat automatisch aan de binnenkant van de kooi te hangen.
In het uiteinde van het pijpje zit een balletje dat alleen maar water geeft als dat omhoog wordt geduwd. Als de cavia tegen het balletje duwt, gaat het water stromen, en zo kan hij drinken.

Nadelen drinkflesje

Ik vind drinkflesjes onhandige dingen - om diverse redenen. De eerste is dat ze nooit goed blijven hangen. Er mag dan wel een ophangsysteem bij geleverd worden, maar mijn ervaring is dat dat nooit strak genoeg om het flesje aansluit, zodat het flesje gaat zakken en al snel met het drinktuitje op de bodem van de kooi hangt. Omdat het dan contact maakte met de bodem, gaat het lekken en zo is het flesje niet alleen binnen de korste keren leeg, maar heb je ook nog een grote natte plek in het zaagsel.
Maar ik weet dat er mensen zijn die zweren bij drinkflesjes, dus niets staat je in de weg om er een te kopen! Het is, zoals duidelijk moge zijn, een kwestie van voorkeur of je liever een drinkbakje of een drinkflesje neemt.


Voordelen drinkflesje

Het drinkflesje heeft als voordeel dat cavia's er niet in kunnen plassen en poepen, maar ze kunnen dan alsnog een slok water terugspuwen in het pijpje zodat je het toch iedere dag moet verversen. En omdat ze met hun slok water ook voedseldeeltjes terugspuwen, kan dit het balletje in het drinkpijpje vastzetten, waardoor het gaat lekken.


Van drinkflesje naar drinkbakje - of andersom

Het kan voorkomen dat je wordt aangeraden om voor je jonge cavia een drinkflesje te kopen omdat hij daar aan gewend is. Als je toch liever een drinkbakje hebt, kan je rustig een drinkbakje nemen, want cavia's leren snel. Zeker als er oudere cavia's in het hok zitten, zal het jonkie snel leren dat het water voortaan daar in zit, en niet in het flesje. En andersom werkt dat ook: je kan je cavia aanleren om uit een flesje te drinken.


Vitamine C in drinkflesje

In een drinkflesje kan je vitamine C druppels doen als je die prefereert boven vitamine C korrels.

top



Nachthok

Iedere cavia heeft recht op een nachthok. Dit hok kan je zelf maken van hout, maar je kan er ook een kartonnen doos voor gebruiken. Knip in de doos een gat als opening. Als de doos vies is geworden, kan je hem eenvoudig vervangen. Je cavia zal zowel aan een houten nachthok als aan een kartonnen nachthok knagen. Dit doet hij om zijn tanden scherp te houden en het kan geen kwaad.

Ruzie om slaapplaatsen

Hoewel cavia's graag samen slapen, dicht tegen elkaar aan, zijn er ook cavia's die liever hun eigen nachthok hebben. Als je twee nachthokjes (of meer als daar de ruimte voor is) in de kooi wilt zetten, is dat dan ook geen enkel probleem. Heb je meer dan twee cavia's, dan moeten er ook meerdere nachthokjes in de kooi, anders zou het weleens mot kunnen worden wie in het nachthokje mag.


Nachthokje van plastic?

Nachthokjes van plastic zijn ongeschikt omdat ze daar - uiteraard - aan gaan knagen en plastic is heel slecht. Een nachthok van zulk hard plastic dat knagen onmogelijk is, kan wel, maar dan moeten er wel andere dingen zijn waar je cavia zijn tanden aan kan scherpen.


Bloempot als nachthok?

Nachthokjes van oude bloempotten zijn leuk voor jonkies die net geboren zijn, maar grote cavia's passen er niet in. En een hele grote bloempot - waar wel een volwassen cavia inpast - kan gevaarlijk zijn omdat hij om kan vallen.


Schoenendoos als bed?

Nachthokjes van een oude schoenendoos zijn ook lollig voor jonkies, maar voor volwassen cavia's zijn ze èn te laag èn te licht. De cavia heeft er geen ruimte in en als hij er uit probeert te komen, schuift de schoenendoos gewoon mee op zijn rug.

Veel meer informatie over nachthokken en ook hoe je ze zelf kan maken, vind je op de pagina's Nachthok en Houten nachthok.

top



Ruif

Een ruif is een traliewerkje dat je aan de binnenkant van de kooi hangt. Je kan er hooi of groente instoppen en de cavia's kunnen daarvan eten - tussen de tralies door. Er zijn ook ruifjes die vastzitten aan het deurtje van de kooi.

Ondingen?

Zoals over zoveel dingen, zijn de meningen ook verdeeld als het gaat om een ruif in de caviakooi. Sommigen willen niets anders meer, maar ik vind het ondingen. Ik heb in het verleden ook losse ruifen gebruikt, maar ze al snel weer weggedaan.
Ik vind het ondingen omdat cavia's nooit via de voorkant alles eruit krijgen en nooit dat ene lekkere blaadje dat ze willen, te pakken kunnen krijgen. Bovendien moet de ruif vrij laag hangen omdat ze anders nekkramp krijgen of simpelweg niet bij de bovenste stukjes kunnen. En aangezien een ruif aan de zijkanten open is, valt de helft er toch al uit - en dat wat er niet uitvalt, trekken ze er via de zijkant wel uit.

Let op! Maar het belangrijkste argument om geen ruif te gebruiken, is dat het gevaarlijk kan zijn. Niet voor oudere cavia's, maar wel voor jonkies. De tralies van sommige ruifen (niet degenen die aan het deurtje van de kooi zitten, maar sommige losse ruifen) zitten namelijk niet dicht genoeg bij elkaar, waardoor er precies ruimte genoeg is voor een jonkie om zich er tussen te wurmen en muurvast te komen te zitten. En dat is precies wat er gebeurde met een van mijn cavia's toen ik zo'n losse ruif met te wijde tralies had. En omdat het jonkie in paniek raakte, was het nog een hele toestand voor ik haar weer los had. Gelukkig had ze niets, maar er kunnen zo erg nare dingen gebeuren.


Voordelen?

De argumenten om wèl een ruif te gebruiken, zijn dat het hooi anders zo snel vertrapt wordt en de groente zo snel vies wordt als je het gewoon in de kooi legt.
Het is inderdaad waar dat cavia's hooi lekker vertrappen om er een kuiltje van te maken waar ze in kunnen liggen, en als hooi ook in het nachthok ligt, doen ze daar erhetzelfde om er de nacht door te brengen. Maar ik denk altijd maar zo: Ik lig ook liever in een lekker bed dan op een kale plank.

Van vuile, verrotte groenten kunnen cavia's een ingewandstoornis krijgen. Groenten dat op de grond ligt, wordt dan ook inderdaad wel eens vuil omdat een cavia er overheen loopt, maar deze moeten dan ook uit het hok verwijderd worden.
Dus als je niet wilt dat je cavia hooi vertrapt om er lekker in te gaan liggen, dan moet je zeker een ruif gebruiken. En als je te lui bent om het niet opgegeten groenvoer uit de kooi te halen, dan moet je zeker een ruif gebruiken! Maar als je daar helemaal niet te lui voor bent, en je wilt toch een ruif gebruiken, dan ben je daar natuurlijk geheel vrij in. Pas alleen dan wel op met jonge cavia's.

Andere mogelijkheden
In plaats van een ruif kan je ook een kastrekje gebruiken en dat schuin in de kooi ophangen door middel van een touwtje.

top



Bodembedekking

Kranten

Kranten zijn niet noodzakelijk, maar ze absorberen wel de urine (voor een deel). In plastic kooien heb ik altijd een dikke laag kranten gebruikt. Bij iedere verschoning haalde ik de vieze kranten eruit. Niet alleen kranten kunnen dienst doen als urine-absorbers; ook tijdschriften en eigenlijk ieder soort oud papier kunnen worden gebruikt. Maar sommige papiersoorten (vooral de glossy; de glanzende) absorberen niet zo goed. Wat dat betreft zijn kranten ideaal.
Het is niet goed als cavia's kranten eten, of ander bedrukt papier, omdat er inkt op zit. Let er daarom op dat de kranten altijd helemaal bedekt zijn.

Let op! Als je kranten gebruikt in plastic kooien gaat dit altijd broeien. Er komt dan condens tussen de laag kranten en de bodem van de kooi. Je kan dit voorkomen door iedere keer bij het verschonen alle kranten te vervangen en de kooi droog te wrijven (met bijvoorbeeld wc papier).

Kranten zijn ideaal om onderin de kooi te leggen. Eerst een laag kranten, dan zaagsel en dan hooi. Het enige nadeel kan zijn dat de cavia de kranten opgraaft om er eens heerlijk van te eten. Wat natuurlijk de vraag oproept of dat geen kwaad kan. En dan natuurlijk niet het papier, want dat kan geen kwaad, maar dat wat er op het papier zit: de inkt.


Drukinkt

Vroeger was drukinkt supergiftig en als je dat at of dronk, dan was je er zeer slecht aan toe, zo niet dood. Dat kwam met name doordat er in drukinkt veel oplosmiddelen zaten. Die zijn erg giftig.
Maar door de veiligheidsnormen die er nu zijn, is drukinkt een stuk veiliger. De drukinkt die tegenwoordig wordt gebruikt, voldoet aan de Arbo-normen. Het is dan ook niet meer giftig, hoewel je natuurlijk ook niet kan zeggen dat het eetbaar is, want het is niet gemaakt om te eten.
Toch zal je weinig merken als je een hap krant neemt, en datzelfde geldt voor cavia's. Het is niet goed voor ze, maar als het een keer gebeurt, dan kan het geen kwaad.
Dit geldt zowel voor zwarte drukinkt als voor gekleurde inkt want die zijn hetzelfde van samenstelling; alleen de pigmenten verschillen.


Kan papier geen kwaad?

Sommige papiersoorten worden nog bewerkt met een glansmiddel of een ander middel zodat het de inkt beter opneemt. Het zijn dan ook die middelen die niet goed zijn, maar het papier zelf kan geen kwaad. Dat bestaat uit cellulose en dat kan een cavia afbreken. Cellulose zit in planten, in boomschors en in twijgjes. Dus ook in groenvoer, zoals gras, andijvie en dergelijke. Het geeft stevigheid aan de plant.
Krantenpapier is papier dat niet glanst en dus ook geen extra bewerking daarvoor heeft ondergaan.



Zaagsel

De grote pakken zaagsel zijn vaak nogal samengeperst, dus dit zaagsel moet je los maken. Kleinere pakken zijn niet zo samengeperst, maar toch moet je ook hier het zaagsel losmaken. Als het zaagsel in de kooi ligt, kan je het een beetje aandrukken. Niet al te vast, maar net zo dat het niet direct opstuift als je de cavia erin zet. Sommige soorten zaagsel zijn veel ruler en losser dan andere soorten zaagsel.

Hooi

Hooi is niet alleen noodzakelijk voor de cavia om te eten, maar ook om zich in te verstoppen en om op en in te slapen.
Als je wilt kan je op het zaagsel een laag hooi leggen - dus de hele kooi bedekken met hooi - maar dit hoeft niet. Je kan ook het nachthokje met hooi vullen en in een hoek van de kooi een berg hooi leggen. Des te meer hooi, des te leuker vind je cavia het! Hoewel er verschillende soorten hooi zijn, is gewoon hooi prima voor je cavia. Hooi 'met een smaakje' kan je gerust uitproberen, maar sommige cavia's (waaronder die van mij) lusten het niet.

Let op! In hooi kunnen takjes en stokjes zitten. Als zo'n takje in de keel van je cavia blijft steken, krijgt hij dat er niet zelf meer uit. Daarom is het een slim idee om takjes en stokjes uit het hooi te halen voor je het aan je cavia geeft.

top



Andere soorten bodembedekking

Andere soorten bodembedekking worden ook wel gebruikt. Welke zijn er en welke kan je wel gebruiken en welke niet?

Stro

Stro is goed voor grote dieren zoals paarden, maar niet voor cavia's. Het is te ruw en te scherp. Ze kunnen hun voetjes, mond en ogen openhalen. Niet gebruiken dus! Bovendien absorbeert het niet of nauwelijks.


Kattensteentjes/kattenbakgrit

Kattensteentjes, zoals gebruikt in de kattenbak, worden wel gebruikt voor de onder-bodembekking: dit komt dan in de plaats van kranten of op de kranten om de urine nog eens extra te absorberen. Het kan nogal stuiven en het vermengt zich snel met het zaagsel. Als er zo per ongeluk kattensteentjes 'bovendrijven', kan de cavia het opeten: dit is funest voor je cavia omdat het zorgt voor opstopping in zijn darmen en het spul is gewoon gif voor de cavia.
Als je het per se toch wilt gebruiken, wees er dan heel zeker van dat je cavia er nooit bij kan komen: leg dan de kattenbaksteentjes helemaal onderin en leg daarover kranten. Daarop komt dan het zaagsel. Maar om al die moeite te doen om ervoor te zorgen dat je cavia er niet bij komt, lijkt me nogal overdreven als kranten en zaagsel ook prima werken.

Let op! Kattensteentjes zijn absoluut niet geschikt als vervanging van zaagsel of hooi! Je cavia mag hier nooit op lopen, dus je moet dit nooit als bovenste bodembedekking gebruiken.



Ruw zaagsel

Ruw zaagsel dat zo bij de meubelmaker, timmerman of houtfabrikant vandaan komt, is op zich prima zaagsel, als je maar met het volgende rekening houdt:

- Niet eten
Sommige houtsoorten zijn niet geschikt om op te eten. Omdat cavia's overal van eten, moet je hier rekening mee houden. Vraag vooraf na welke houtsoorten er in het zaagsel zitten en vraag ook of het kwaad kan als de cavia er aan knaagt.
- Onbewerkt/bewerkt
Let er op dat het zaagsel van onbewerkt hout is: zaagsel van bewerkt hout mag nooit worden gebruikt.
- Stoffig
Ruw zaagsel kan enorm stuiven: er zit dan heel veel houtstof in. Dat kan je beter niet nemen; niet alleen ga jij er van niezen, maar je cavia ook. En het is slecht voor de longen als je cavia in zo'n stoffige omgeving leeft.
- Urine
Houdt er rekening mee dat sommige soorten zaagsel reageren op urine; het zaagsel kan dan rood kleuren en je zou dan ten onrechte kunnen denken dat het bloed is. (Houdt er ook rekening mee dat het wèl toevallig net bloed kan zijn - de kans is natuurlijk héél klein dat nèt als je ruw zaagsel gebruikt dat rood verkleurd je cavia ziek wordt, maar het zou naar zijn als je zou denken dat het aan het zaagsel lag en je cavia plaste toevallig net bloed.)

Leuk aan ruw zaagsel is dat het in allerlei kleurtjes komt. Het zaagsel uit de dierenwinkel is altijd saai wit, maar ruw zaagsel komt voor in alle kleuren hout die er zijn: beige, bruin, rood, donkerbruin, lichtbruin, mahonie... Afhankelijk van welk hout er bewerkt is.



Houtsnippers

Houtsnippers zijn te hard en te grof om als bodembedekking te gebruiken. Ze bezeren de voetjes van de cavia en het absorbeert heel slecht.


Anti-allergische bodembedekker

Zowel mensen als cavia's kunnen allergisch zijn voor zaagsel en hooi. Sommige bodembedekers veroorzaken meer last dan andere. Zaagsel en hooi bevatten veel stof. Houtkorrels en kranten hebben dat veel minder. Je kunt een laag kranten in de kooi doen en daarop een dikke laag hooi die je eerst goed uitgeschud hebt. Als je zelf allergisch bent, kun je het hooi uitschudden met een stofmasker voor - of laat het een huisgenoot doen!
Andere soorten zijn ondermeer hennepstrooisel, maïsstrooisel, zacht stro-strooisel.
Als de cavia allergisch is, moet deze toch hooi kunnen eten. Er zijn hooisoorten die minder stoffig zijn dan andere; het kan per merk verschillen. Eerst goed uitschudden en alleen de lange stengels geven kan al voldoende helpen.

top

Met dank aan dierendiscount Jumper en Zooplus voor sommige foto's en aan Dini voor het idee en de foto van het kastrekje als ruif.