Ziekte van Cushing/syndroom van Cushing
Bij de ziekte van Cushing en het syndroom
van Cushing produceert de bijnier te veel cortisol.
Cortisol is een hormoon dat ook wel het stresshormoon
wordt genoemd omdat het, net zoals adrenaline, wordt
aangemaakt in tijden van stress. Bij de cavia wordt
het ondermeer aangemaakt als het dier moet kiezen tussen
vechten of vluchten. Door de verhoogde aanmaak van cortisol
komt er te veel van in het bloed waardoor de ziekteverschijnselen
ontstaan. Doordat er te veel cortisol in het bloed is,
stijgt de hoeveelheid glucose in het bloed waardoor
het lichaam insuline produceert. Hierdoor kan suikerziekte
ontstaan.
Er zijn een aantal soorten Cushing:
1. Er zit een tumor in de bijnier waardoor deze te veel
cortisol produceert.
2. Er zit elders in het lichaam
een tumor die de bijnier prikkelt om te veel cortisol
te produceren.
3. Er zit een tumor in de hypofyse
in de hersens waardoor de hypofyse te veel ACTH produceert.
ACTH is een hormoon dat de bijnier aanzet tot het aanmaken
van cortisol.
Ziekte
van Cushing
Men spreekt over
de ziekte van Cushing wanneer er een tumor in de hypofyse
zit. Men noemt dit ook wel hypofyse-afhankelijke Cushing.
Syndroom van
Cushing
Bij de andere vormen
spreekt men over het syndroom van Cushing, ook wel bijnier-afhankelijke
Cushing genoemd.
Cushing is bij de mens en
grotere dieren zoals de hond wel (goed) te behandelen,
maar bij de cavia moeilijker. Dat komt vooral omdat
Cushing officieel niet voor kan komen bij cavia's en
er dus ook geen medicijnen voor ontwikkeld zijn. Toch
zijn er cavia's geweest die alle symptomen van Cushing
hadden.
Cavia's zijn zoogdieren en hun lichaam werkt
ongeveer hetzelfde zoals andere zoogdieren. Daarom is
het aannemelijk dat zij aandoeningen aan hun lichaam
kunnen krijgen die andere zoogdieren ook kunnen krijgen,
zoals tumoren in de bijnier en de hypofyse.
En verder
is het natuurlijk gewoon een kwestie van gezond verstand:
Als het eruit ziet als een eend, loopt als een eend
en kwaakt als een eend, zal het wel een eend zijn. Dus
als het eruit ziet als Cushing, de symptomen heeft van
Cushing en reageert zoals Cushing, dan zal het wel Cushing
zijn - ook al komt het dan officieel niet voor bij cavia's.
De behandeling bij cavia's is lastig. Cushing kan
op suikerziekte lijken, dus eerst moet uitgesloten worden
dat het dat niet is. En ook indien wel bekend is of
het om een bijniertumor of hypofysetumor gaat, is het
maar de vraag of de bijniertumor verwijderd kan worden.
Als het om een hypofysetumor gaat, is er niets aan te
doen.
Er zijn een aantal dingen heel typerend
voor Cushing. Dat is ondermeer het verlies van pigment.
Een donkere huid vertoont lichtere of witte vlekken
en dit breidt zich uit. Ook lijkt het of de cavia opeens
een ander model heeft. Was hij eerst een normaal model
cavia met een mollig voorkomen, nu krijgt hij opeens
een dikke buik en lijken zijn poten wel dunner te worden.
Ook zijn haar wordt dunner of hij wordt zelfs kaal.
Cavia's met Cushing eten heel veel,
drinken heel veel en plassen heel veel. Door dat laatste
is de kont steeds nat zodat je zou kunnen denken dat
ze aan een blaasonsteking of incontinentie lijden.
Cavia's met Cushing kunnen nog een
goed leven hebben, zeker als de ziekte in het beginstadium
is. Naarmate de ziekte echter vordert, wordt de kwaliteit
van leven minder en minder en uiteindelijk zal je de
cavia moeten laten inslapen.
Cavia's met Cushing
hebben een levensverwachting van een paar maanden tot
ongeveer één à twee jaar.
 |
De buik
is heel bol, de pootjes heel ielig. De kont
is nat door het constante moeten plassen.
De vacht is dunner geworden en op de kont
en de onderkant van de buik is het haarverlies
zo erg dat het bijna kaal is. |
 |
De pigmentvlekken,
of eigenlijk het ontbreken van pigment,
zijn duidelijk te zien. Niet alleen zit
er op de poot een grote witte plek maar
ook op de rest van de poot en op de buik
zie je overal kleine witte vlekjes; allemaal
verlies van pigment. |
 |
Op de
onderzijde van de pootjes zie je diverse
witte vlekken; ontbreken van pigment. |
De symptomen
van Cushing zijn:
- Meer drinken tot heel veel drinken.
- Meer eten tot heel gulzig en schrokkerig eten.
- Meer plassen tot heel veel plassen.
- Haarproblemen:
het haar valt uit of wordt dunner.
- Dunnere huid.
- Verlies van pigment; een donkere huid krijgt lichtere
vlekken. Dit kan zowel op de huid als op de oren, lippen,
voetzolen en ieder ander deel van het lichaam optreden..
Donkere haren worden lichter of verliezen het pigment.
Lichtere haren worden nog lichter of wit.
- Andere
verdeling van vet over het lichaam waardoor de buik
een hangbuik wordt en de pootjes daarentegen juist heel
magertjes afsteken.
- Verlies van spiermassa; hierdoor
is de cavia sneller vermoeid en ligt/slaapt meer.
- Verminderde vruchtbaarheid
Symptomen |
Meer
eten en drinken, meer plassen, haar- en
huidproblemen, verlies van pigment in huid
en haar, andere vetverdeling, dikkere buik,
dunnere pootjes, verlies van spiermass,
moe, verminderde vruchtbaarheid. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Ja.
De cavia zal steeds slechter worden en uiteindelijk
sterven of ingeslapen moeten worden. Er
zijn geen medicijnen tegen die voor cavia's
ontwikkeld zijn. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Na
overleg dierenarts. Je kan altijd bij de
Huisdierendokter Geria bestellen; dat is speciaal
ontwikkeld tegen de ziekte van Cushing en
kan ook aan cavia's worden gegeven. Het
zorgt er niet voor dat de ziekte weggaat,
maar het vertraagt het ziekteverloop wel
en bestrijdt de symptomen. |
Naar
de dierenarts? |
Ja. |
Gaat
het over? |
Nee. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Zonnebrand
Een cavia kan verbranden door de zon,
net zoals de mens. En, net zoals bij de mens, geldt
ook voor de cavia dat lichtgekleurde huid sneller verbrand
dan donkergekleurde huid. En er kan zelfs huidkanker
ontstaan indien de cavia veel 'zonnebaadt'. Maar waar
de mens zich in kan smeren, moet de cavia gewoon de
mogelijkheid hebben om uit de zon te gaan, de koele
schaduw in. Je dient dan ook altijd voor schaduw te
zorgen als de cavia buiten staat. Zelfs als je denkt
dat het niet zo warm is, dient hij altijd schaduw te
hebben.
Symptomen |
Rode
huid, blaasjes op huid, zwelling van de
huid, de huid voelt warm aan, jeuk. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee,
maar als één er last van heeft,
kunnen andere die in dezelfde omstandigheden
leven er ook last van hebben. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Nee,
hoewel oververhitting of (huid)kanker dat
natuurlijk wel kan zijn. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Ja.
De ren of kooi moet altijd ten dele de schaduw
staan. Je kan de bovenkant van de neus en
de oren insmeren met zonnecrème.
Een verbrande huid kan je insmeren met een
koele gel, bijvoorbeeld Aloë Vera-gel).
Als de cavia pijn heeft, kan een pijnstiller
worden gegeven (via de dierenarts).
|
Naar
de dierenarts? |
Wel
als de cavia er veel last van heeft. |
Gaat
het over? |
Ja. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
|
Zonne-allergie
Een zonne-allergie is een overdreven reactie van de
huid op (zon)licht. Het is te vergelijken met een allergie.
Het kan van de ene op de andere dag onstaan. Zonlicht
bestaat uit zichtbaar licht en onzichtbaar licht. Het
onzichtbare licht is ultraviolet licht en dat bestaat
uit twee soorten: UVA (langgolvig) en UVBB (kortgolvig).
Een zonne-allergie kan voor UVA of UVB zijn. Als de
cavia last heeft van een zonne-allergie terwijl hij
achter glas of in de schaduw zit of als de zon niet
schijnt dan heeft hij last van een UVA-zonne-allergie.
Als hij er geen last van heeft achter glas of in de
schaduw maar wel in de volle zon, dan heeft hij een
UVB-zonne-allergie.
Een cavia met zonne-allergie
kan aan de zon wennen maar dit dient langzaam te gebeuren.
Begin ermee in het voorjaar en laat hem alleen 's ochtends
en in de namiddag in de zon zitten. Dit moet wel ieder
voorjaar herhaald worden omdat in de winter de opgebouwde
gewenning weer verdwijnt.
Als hij er last van blijft
houden, is het het beste hem helemaal uit de zon te
houden.
Symptomen |
Bultjes of zwellingen van de huid,
jeuk, blaasjes, roodheid, schilfering van
de huid. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Nee. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Ja. |
Naar
de dierenarts? |
Alleen
als hij er veel last van heeft. |
Gaat
het over? |
Soms.
Zonne-allergie kan opeens overgaan maar
ook altijd blijven bestaan. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
|
Zonnesteek
Een zonnesteek loopt de cavia op als hij te lang in
de zon is geweest en zijn lichaamstemperatuur te hoog
is opgelopen. Een cavia die niet direct in het zonlicht
heeft gezeten maar het wel veel te warm heeft (bijvoorbeeld
in een kamer naast de kachel of in een afgesloten auto)
kan oververhit raken; kijk daarvoor bij oververhitting.
Als de lichaamstemperatuur te veel oploopt,
raakt het lichaam ontregeld en komt de cavia in een
shock. Hieraan overlijdt hij als er niet snel wordt
ingegrepen. Ook achter glas kan de temperatuur dermate
hoog oplopen als de zon er recht op staat, dat de cavia
kan overlijden aan de gevolgen ervan.
Als de cavia
buiten in de ren staat, loert ook het gevaar op een
zonnesteek. De cavia moet dan ook altijd schaduw hebben,
maar controleer de temperatuur in de schaduw want ook
in de schaduw kan deze zo hoog oplopen dat de cavia
kan overlijden! Let ook op de zon; die draait namelijk
en daar waar eerst schaduw was en koel gras, kan een
uur later alleen verzengende hitte zijn.
Vergeet
ook niet dat jij zo'n anderhalf tot twee meter de lucht
insteekt en dus veel meer wind vangt dan je cavia. Die
staat immers op de grond en daar kan het windstil en
dus bloedjeheet zijn.
Symptomen |
Sufheid,
snelle ademhaling (hijgen), warm of heet
aanvoelen, hoofdpijn, algeheel gevoel van
onbehagen, coma, shock. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee,
maar als één er last van heeft,
kunnen andere die in dezelfde omstandigheden
leven er ook last van hebben. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Ja,
dat is zeker mogelijk. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Ja,
je moet altijd direct zelf handelen want
als je wacht tot je bij de dierenarts bent,
is het vaak al te laat. De cavia uit de
zon en de warmte halen op een koele plek.
Direct de cavia koelen met koel water of
in natte handdoeken wikkelen. Let er op
dat het koele water de huid moet bereiken
en niet op de vacht moet blijven 'hangen'.
Koelte toewuiven met een waaier of een tijdschrift
of iets dergelijks, helpt ook. Tegen de
cavia praten en desnoods tegen hem schreeuwen
om hem uit zijn lethargie (sufheid, apathie)
te krijgen, kan ook helpen.
Geef hem
geen water als hij dat niet zelf opdrinkt
omdat hij er dan in kan stikken. Probeer
echter wel als hij overeind komt, hem meteen
water te geven. Dit kan je met een pipetje
of spuitje doen. Komkommer geven is ook
prima.
Let er goed op dat hij niet afkoelt!
Je wilt hem op normale lichaamstemperatuur
terugbrengen, niet tot onderkoeling brengen. |
Naar
de dierenarts? |
Ja,
als nacontrole of als de cavia niet uit
de shock komt. Als hij dat wel doet maar
alsnog niet in orde is, dien je ook naar
de dierenarts te gaan. |
Gaat
het over? |
Ja,
als je er op tijd bij bent wel. De cavia
zal dan helemaal herstellen. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
|
home