Tanden en kiezen Informatie over tandproblemen staat ook
beschreven op de pagina Controle.
Zowel de tanden als kiezen van cavia's groeien hun leven
lang door. Cavia's hebben zowel twee snijtanden en vier
kiezen in de bovenkaak als in de onderkaak. De snijtanden
moeten schuin over elkaar snijden waardoor ze door het
eten en knagen scherp blijven en tegelijk ook afslijten.
De kiezen moeten door het eten ook afslijten. Het kan
echter voorkomen dat de tanden niet netjes over elkaar
snijden waardoor de tanden kunnen groeien zonder dat
ze worden afgesleten – en voor de kiezen geldt hetzelfde.
Als dat het geval is, moet er worden ingegrepen, want
anders gaat de cavia dood omdat hij niet meer kan eten.
Gebroken tand
of infectie Als een tand is
afgebroken (door een val, door een infectie of door
een tekort aan vitamine C), moet de tegenoverliggende
tand net zolang worden bijgeknipt tot de andere tand
weer is aangegroeid. Een infectie in het tandvlees kan
er voor zorgen dat beide tanden los gaan zitten. Deze
moeten dan getrokken worden en dan moeten de andere
tanden net zo lang geknipt worden tot beide paar tanden
weer op elkaar aansluiten – en natuurlijk moet de infectie
bestreden worden.

|
De tand
die is afgebroken kan nu geen druk meer
uitoefenen op de tand daaronder. Deze zal
dan ook onbelemmerd kunnen groeien. |
Kiezen
Kiezen kunnen over de tong heen groeien of met scherpe
punten in de wang groeien. Onnodig te zeggen dat dit
er niet alleen voor zorgt dat de cavia niet meer kan
eten, maar ook dat hij veel pijn lijdt. Je moet hiervoor
altijd naar de dierenarts. Die kan de kiezen knippen
en/of slijpen. Controle
en symptomen De snijtanden
kan je zelf controleren door voorzichtig het bekje open
te doen, maar de kiezen kan je niet zelf controleren
– dit kan alleen de dierenarts doen met een speciaal
instrument. De symptomen die er op kunnen wijzen dat
je cavia last van zijn tanden of kiezen heeft, is wel
willen eten, maar niet meer kunnen eten. Let er daarom
iedere dag op dat je cavia niet alleen knabbelt aan
het voer, maar dat hij het ook daadwerkelijk naar binnen
krijgt. De cavia kan ook kwijlen of stukjes voer laten
vallen. Hij kan ook diarree krijgen omdat hij het voedsel
wat hij nog wel naar binnen krijgt, niet meer goed kan
kauwen. Voldoende vitamine C is heel belangrijk omdat
alleen bij voldoende vitamine C de tanden en kiezen
goed groeien en gezond blijven. Preventie
Als het geen erfelijke kwestie is, is het te voorkomen
door de cavia voldoende materiaal te geven zodat hij
zijn tanden en kiezen kan laten slijten. Geef dagelijks
hooi en zorg ervoor dat de voeding gevarieerd is. Zorg
ook voor een kartonnen of houten nachthok en geef voldoende
vitamine C. Gele tanden Als
de cavia ouder wordt, kunnen zijn tanden verkleuren.
Normaal zijn ze wit, maar ze kunnen ook crème,
gelig of geel worden. Dit kan verder geen kwaad zolang
hij geen klachten heeft.
Symptomen |
Niet
eten, moeilijk eten, kwijlen. Vaak lijkt
het of de cavia wel eet omdat hij eten oppakt,
maar als je beter/goed kijkt, zal je zien
dat hij het niet naar binnen kan krijgen
en dat zijn kaken niet bewegen. Hij heeft
honger en probeert het dus wel, maar het
lukt niet. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Zonder
behandling altijd. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Controleren
tanden en eventueel bijknippen tanden na
instructies dierenarts. |
Naar
de dierenarts? |
Ja. |
Gaat
het over? |
Dat
hangt van de oorzaak af. Vaak blijft de
cavia er last van houden en moeten de tanden/kiezen
om de zoveel tijd geknipt worden. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Talgklieren Talgklieren kunnen soms verstopt raken.
Talg hoopt zich dan op en omdat het kliertje verstopt
is, ontstaat er een bult. De dierenarts kan deze talgkliertjes
schoonmaken. Soms komt het voor dat het talgkliertje
verstopt blijft en je kan het kliertje dan zelf voorzichtig
uitdrukken, maar ga er zeker de eerste keer wel mee
naar de dierenarts.
Symptomen |
Een
bultje waar talgsmeer uitkomt. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Nee. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Ja. |
Naar
de dierenarts? |
Ja.
Als de talgklier erg veel last veroorzaakt,
kan de dierenarts het verwijderen (onder
narcose). |
Gaat
het over? |
Nee,
meestal niet. Je moet het bultje dan om
de zoveel tijd uitknijpen. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Teen: extra teentje
Zie de pagina Jongen bij Extra teentje. Cuys kunnen een extra teen hebben. Dit is
dan niet een 'foutje' van de natuur zoals het wel het
geval is als een 'gewone' cavia een extra teen heeft,
maar dit is dan polydactylie; het hebben van een extra teen.
overzicht
terug naar Ziektes Index

|
Teken Cavia's kunnen teken oplopen als ze in
een omgeving verblijven waar teken leven. Teken zitten
in bomen en struiken; niet alleen in bossen, maar ook
in de duinen, in parken en zelfs in stadstuinen. In
Nederland komen teken veel voor; de meest riskante gebieden
zijn: Flevopolder, het Gooi, de regio Arnhem-Apeldoorn,
Zeeland en het noorden van Limburg. In België zijn
de riskante gebieden: Wallonië, en het oosten van
Vlaanderen. Ze zijn gemiddeld een paar millimeter
groot en kunnen ongeveer één centimeter
groot worden. Ze laten zich vallen als de cavia door
struikgewas of onder een boom door loopt en graven zich
met de kop in in de huid. Ze doen dit zodat ze zich
vol kunnen zuigen met bloed, waarna ze zich weer loslaten.
Teken zijn op zich niet gevaarlijk, maar wel gevaarlijk
kan de Borrelia burgdorferi bacterie zijn die op de
Ixodes-teken kan zitten en die de ziekte van Lyme kan
veroorzaken. Ongeveer 14% van de teken is besmet met
Lyme. De ziekte kent bij mensen drie stadia: 1) binnen drie weken na
de beet ontstaat een rode ringvormige plek 2) na
enkele weken tot maanden worden het zenuwstelsel, de
gewrichten en het hart aangetast 3) de huid verkleurt
donkerrood tot paars Bij
dieren ontstaat er geen rode plek
en treedt de ziekte veel sneller op, vaak al na een
paaar dagen. Kreupelheid is een eerste symptoom, evenals
sloomheid en niet willen eten. Op het moment
dat de teek zich heeft ingegraven, heeft hij nog niet
meteen de kans gehad de ziekte over te brengen. Daar
gaan bij grotere dieren zoals de hond (en de mens) 24
uur overheen. Omdat de cavia natuurlijk veel kleiner
is en er dus ook veel minder bacteriën nodig zijn
om hem ziek te maken, is het van belang de teek zo snel
mogelijk te verwijderen. Des te eerder je de teek verwijderd
hebt, des te kleiner de kans is dat de cavia besmet
is geraakt. Teek
verwijderen Wat je NOOIT moet
doen is de teek verdoven met alcohol, ether of de punt
van een sigaret. De reden dat je een teek nooit moet
verdoven is omdat de teek dan kan braken en de bacterie
samen met het bloed in het lichaam komt. Wat je ook
NOOIT moet doen is de teek verwijderen door deze met
je vingers vast te pakken. Als je de teek namelijk vastpakt,
druk je zijn maaginhoud (met eventueel de bacterie)
terug het lichaam in. De JUISTE manier om een teek
te verwijderen is de volgende: met een speciale tekentang
of met een tekenpincet (beide te verkrijgen bij de apothee
en de dierenartsk). Je pakt de teek achter de kop, in
de nek, beet en draait tot hij loslaat. Als de kop van
de teek achterblijft, is dat geen probleem omdat hij
vanzelf uit de huid valt. Ontsmet de huid met jodium
of alcohol.
Symptomen |
Koorts, niet of minder eten, lusteloos,
sloom, algeheel beeld van ziek-zijn, kreupel
lopen, moeizaam lopen. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee.
De ziekte kan alleen worden overgebracht
door de teek. Je zult dus gebeten moeten
worden door een teek om de ziekte te krijgen. |
Dodelijk? |
Zeldzaam. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
De
teek kan je zelf verwijderen. |
Naar
de dierenarts? |
Als
de cavia ziek wordt, natuurlijk altijd.
De ziekte kan vastgesteld worden door bloedonderzoek.
Soms echter zijn dieren wel besmet maar
komt dat niet de eerste keer naar voren
en moet er opnieuw getest worden. De cavia
moet sowieso behandeld worden met een anti-bioticum. |
Gaat
het over? |
Ja,
maar dan moet de cavia wel goed behandeld
worden. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Tepelontsteking (melkklierontsteking/mastitis) Zie Melkklierontsteking
(mastitis) op pagina Jongen)
overzicht
terug naar Ziektes Index
Tepelwondjes Tepelwondjes ontstaan doordat jonkies
aan de tepels bijten. De tepels kan je insmeren met
een verzachtende en helende crème, maar deze
mag niet schadelijk zijn voor de moeder of de jonkies.
Je kan uierzalf, calendulazalf of Crème Bioforce
van A. Vogel gebruiken. Ga naar de dierenarts als
de wondjes niet helen.
Symptomen |
Rode
tepels, kloofjes in de tepels, bloedende
tepels, tepelwondjes. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Nee. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Ja. |
Naar
de dierenarts? |
Alleen
als het niet overgaat, erger wordt of de
zeug ziek wordt. |
Gaat
het over? |
Ja. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Tumoren
Tumoren kunnen voorkomen bij oudere cavia's – bij jonge
dieren is het een uitzondering. De tumoren kunnen te
zien zijn aan de buitenkant, maar meestal zitten ze
in het lichaam. Een algeheel ziektebeeld is niet te
geven en soms heeft de cavia er geen last van tot het
te laat is. Als je ziet dat je cavia zich anders gedraagt
dan normaal, ga dan naar de dierenarts. Of er iets aan
een tumor gedaan kan worden, kan alleen de dierenarts
bepalen.
Symptomen |
Soms
een bult, soms ook is er niets te zien of
te voelen. Als de tumor erg groot is, raken
andere organen in de verdrukking en dan
kan een algeheel beeld van ziek-zijn optreden.
Als de tumor scheurt, betekent dat meestal
de dood van de cavia. |
Besmettelijk
voor cavia's? |
Nee. |
Besmettelijk
voor mensen? |
Nee. |
Dodelijk? |
Ja. |
Zelf-zorg
mogelijk? |
Na
instructies dierenarts. |
Naar
de dierenarts? |
Ja. |
Gaat
het over? |
Nee.
Soms kan er geopereerd worden. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
Tympanie (gasvorming) Zie de pagina
Ziektes G-H bij gasvorming (tympanie).
overzicht
terug naar Ziektes Index
Urinekleur: wit,
troebel of doorzichtig De kleur van de urine kan variëren
van enigszins doorzichtig tot licht troebel tot geheel
wit. Dat is normaal. Als de cavia verder gezond is en
geen enkele klacht heeft, hoef je hier dan ook niet
voor naar de dierenarts. Het is natuurlijk een ander
verhaal als hij wel klachten heeft; dan dien je altijd
naar de dierenarts te gaan.

|
Dit
is normale, gezonde urine. |
overzicht
terug naar Ziektes Index
|