De Grote Cavia: algemene en bijzondere informatie over cavia's.




































Let op!  Ik ben geen dierenarts; ik heb mijn kennis van de opleidingen die ik heb gevolgd, van mijn eigen en van andermans ervaringen en uit literatuur. De informatie op deze pagina's is geen vervanging voor een bezoek aan de dierenarts!

Pagina's over ziektes:

A-B

C-D

E-F

G-H

I-J

K-L

M-N

O-P-Q

R-S

T-U

V-W

X-Y-Z

Ziektes op deze pagina:
Tanden en kiezen
Talgklieren
Teen: extra teentje (pagina Jongen)
Teen te veel (polydactylie)
Teken
Tanden en kiezen
Tepelontsteking (melkklierontsteking - pagina Jongen)
Tepelproblemen (pagina Jongen)
Tepelwondjes
Toxoplasmose (pagina Zwangerschapsziekten)
Tumoren
Tympanie (gasvorming)
Urinekleur: rood (bloed plassen)
Urinekleur: wit, troebel of doorzichtig
Urineverlies (incontinentie) 


Tanden en kiezen
Informatie over tandproblemen staat ook beschreven op de pagina
Controle. Zowel de tanden als kiezen van cavia's groeien hun leven lang door. Cavia's hebben zowel twee snijtanden en vier kiezen in de bovenkaak als in de onderkaak. De snijtanden moeten schuin over elkaar snijden waardoor ze door het eten en knagen scherp blijven en tegelijk ook afslijten. De kiezen moeten door het eten ook afslijten. Het kan echter voorkomen dat de tanden niet netjes over elkaar snijden waardoor de tanden kunnen groeien zonder dat ze worden afgesleten – en voor de kiezen geldt hetzelfde. Als dat het geval is, moet er worden ingegrepen, want anders gaat de cavia dood omdat hij niet meer kan eten.

Gebroken tand of infectie
Als een tand is afgebroken (door een val, door een infectie of door een tekort aan vitamine C), moet de tegenoverliggende tand net zolang worden bijgeknipt tot de andere tand weer is aangegroeid. Een infectie in het tandvlees kan er voor zorgen dat beide tanden los gaan zitten. Deze moeten dan getrokken worden en dan moeten de andere tanden net zo lang geknipt worden tot beide paar tanden weer op elkaar aansluiten – en natuurlijk moet de infectie bestreden worden.

De tand die is afgebroken kan nu geen druk meer uitoefenen op de tand daaronder. Deze zal dan ook onbelemmerd kunnen groeien.


Kiezen
Kiezen kunnen over de tong heen groeien of met scherpe punten in de wang groeien. Onnodig te zeggen dat dit er niet alleen voor zorgt dat de cavia niet meer kan eten, maar ook dat hij veel pijn lijdt. Je moet hiervoor altijd naar de dierenarts. Die kan de kiezen knippen en/of slijpen.

Controle en symptomen
De snijtanden kan je zelf controleren door voorzichtig het bekje open te doen, maar de kiezen kan je niet zelf controleren – dit kan alleen de dierenarts doen met een speciaal instrument. De symptomen die er op kunnen wijzen dat je cavia last van zijn tanden of kiezen heeft, is wel willen eten, maar niet meer kunnen eten. Let er daarom iedere dag op dat je cavia niet alleen knabbelt aan het voer, maar dat hij het ook daadwerkelijk naar binnen krijgt. De cavia kan ook kwijlen of stukjes voer laten vallen. Hij kan ook diarree krijgen omdat hij het voedsel wat hij nog wel naar binnen krijgt, niet meer goed kan kauwen. Voldoende vitamine C is heel belangrijk omdat alleen bij voldoende vitamine C de tanden en kiezen goed groeien en gezond blijven.

Preventie
Als het geen erfelijke kwestie is, is het te voorkomen door de cavia voldoende materiaal te geven zodat hij zijn tanden en kiezen kan laten slijten. Geef dagelijks hooi en zorg ervoor dat de voeding gevarieerd is. Zorg ook voor een kartonnen of houten nachthok en geef voldoende vitamine C.

Gele tanden
Als de cavia ouder wordt, kunnen zijn tanden verkleuren. Normaal zijn ze wit, maar ze kunnen ook crème, gelig of geel worden. Dit kan verder geen kwaad zolang hij geen klachten heeft.


Symptomen

Niet eten, moeilijk eten, kwijlen. Vaak lijkt het of de cavia wel eet omdat hij eten oppakt, maar als je beter/goed kijkt, zal je zien dat hij het niet naar binnen kan krijgen en dat zijn kaken niet bewegen. Hij heeft honger en probeert het dus wel, maar het lukt niet.

Besmettelijk voor cavia's?

Nee.

Besmettelijk voor mensen?

Nee.

Dodelijk?

Zonder behandling altijd.

Zelf-zorg mogelijk?

Controleren tanden en eventueel bijknippen tanden na instructies dierenarts.

Naar de dierenarts?

Ja.

Gaat het over?

Dat hangt van de oorzaak af. Vaak blijft de cavia er last van houden en moeten de tanden/kiezen om de zoveel tijd geknipt worden.


top  

terug naar Ziektes Index



Talgklieren
Talgklieren kunnen soms verstopt raken. Talg hoopt zich dan op en omdat het kliertje verstopt is, ontstaat er een bult. De dierenarts kan deze talgkliertjes schoonmaken. Soms komt het voor dat het talgkliertje verstopt blijft en je kan het kliertje dan zelf voorzichtig uitdrukken, maar ga er zeker de eerste keer wel mee naar de dierenarts.

Symptomen

Een bultje waar talgsmeer uitkomt.

Besmettelijk voor cavia's?

Nee.

Besmettelijk voor mensen?

Nee.

Dodelijk?

Nee.

Zelf-zorg mogelijk?

Ja.

Naar de dierenarts?

Ja. Als de talgklier erg veel last veroorzaakt, kan de dierenarts het verwijderen (onder narcose).

Gaat het over?

Nee, meestal niet. Je moet het bultje dan om de zoveel tijd uitknijpen.


top  

terug naar Ziektes Index



Teen: extra teentje
Zie
de pagina Jongen bij Extra teentje.

Cuys kunnen een extra teen hebben. Dit is dan niet een 'foutje' van de natuur zoals het wel het geval is als een 'gewone' cavia een extra teen heeft, maar dit is dan polydactylie; het hebben van een extra teen.

top  

terug naar Ziektes Index



Teken
Cavia's kunnen teken oplopen als ze in een omgeving verblijven waar teken leven. Teken zitten in bomen en struiken; niet alleen in bossen, maar ook in de duinen, in parken en zelfs in stadstuinen.  In Nederland komen teken veel voor; de meest riskante gebieden zijn: Flevopolder, het Gooi, de regio Arnhem-Apeldoorn, Zeeland en het noorden van Limburg. In België zijn de riskante gebieden: Wallonië, en het oosten van Vlaanderen.

Ze zijn gemiddeld een paar millimeter groot en kunnen ongeveer één centimeter groot worden. Ze laten zich vallen als de cavia door struikgewas of onder een boom door loopt en graven zich met de kop in in de huid. Ze doen dit zodat ze zich vol kunnen zuigen met bloed, waarna ze zich weer loslaten.
Teken zijn op zich niet gevaarlijk, maar wel gevaarlijk kan de Borrelia burgdorferi bacterie zijn die op de Ixodes-teken kan zitten en die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Ongeveer 14% van de teken is besmet met Lyme. De ziekte kent
bij mensen drie stadia:
1) binnen drie weken na de beet ontstaat een rode ringvormige plek
2) na enkele weken tot maanden worden het zenuwstelsel, de gewrichten en het hart aangetast
3) de huid verkleurt donkerrood tot paars
Bij dieren ontstaat er geen rode plek en treedt de ziekte veel sneller op, vaak al na een paaar dagen. Kreupelheid is een eerste symptoom, evenals sloomheid en niet willen eten.

Op het moment dat de teek zich heeft ingegraven, heeft hij nog niet meteen de kans gehad de ziekte over te brengen. Daar gaan bij grotere dieren zoals de hond (en de mens) 24 uur overheen. Omdat de cavia natuurlijk veel kleiner is en er dus ook veel minder bacteriën nodig zijn om hem ziek te maken, is het van belang de teek zo snel mogelijk te verwijderen. Des te eerder je de teek verwijderd hebt, des te kleiner de kans is dat de cavia besmet is geraakt.

Teek verwijderen
Wat je NOOIT moet doen is de teek verdoven met alcohol, ether of de punt van een sigaret. De reden dat je een teek nooit moet verdoven is omdat de teek dan kan braken en de bacterie samen met het bloed in het lichaam komt. Wat je ook NOOIT moet doen is de teek verwijderen door deze met je vingers vast te pakken. Als je de teek namelijk vastpakt, druk je zijn maaginhoud (met eventueel de bacterie) terug het lichaam in.
De JUISTE manier om een teek te verwijderen is de volgende: met een speciale tekentang of met een tekenpincet (beide te verkrijgen bij de apothee en de dierenartsk). Je pakt de teek achter de kop, in de nek, beet en draait tot hij loslaat. Als de kop van de teek achterblijft, is dat geen probleem omdat hij vanzelf uit de huid valt. Ontsmet de huid met jodium of alcohol.

Symptomen

Koorts, niet of minder eten, lusteloos, sloom, algeheel beeld van ziek-zijn, kreupel lopen, moeizaam lopen.

Besmettelijk voor cavia's?

Nee.

Besmettelijk voor mensen?

Nee. De ziekte kan alleen worden overgebracht door de teek. Je zult dus gebeten moeten worden door een teek om de ziekte te krijgen.

Dodelijk?

Zeldzaam.

Zelf-zorg mogelijk?

De teek kan je zelf verwijderen.

Naar de dierenarts?

Als de cavia ziek wordt, natuurlijk altijd. De ziekte kan vastgesteld worden door bloedonderzoek. Soms echter zijn dieren wel besmet maar komt dat niet de eerste keer naar voren en moet er opnieuw getest worden. De cavia moet sowieso behandeld worden met een anti-bioticum.

Gaat het over?

Ja, maar dan moet de cavia wel goed behandeld worden.


top  

terug naar Ziektes Index



Tepelontsteking (melkklierontsteking/mastitis)

Zie
Melkklierontsteking (mastitis) op pagina Jongen)

top  

terug naar Ziektes Index



Tepelwondjes

Tepelwondjes ontstaan doordat jonkies aan de tepels bijten. De tepels kan je insmeren met een verzachtende en helende crème, maar deze mag niet schadelijk zijn voor de moeder of de jonkies. Je kan uierzalf, calendulazalf of Crème Bioforce van A. Vogel gebruiken.
Ga naar de dierenarts als de wondjes niet helen.

Symptomen

Rode tepels, kloofjes in de tepels, bloedende tepels, tepelwondjes.

Besmettelijk voor cavia's?

Nee.

Besmettelijk voor mensen?

Nee.

Dodelijk?

Nee.

Zelf-zorg mogelijk?

Ja.

Naar de dierenarts?

Alleen als het niet overgaat, erger wordt of de zeug ziek wordt.

Gaat het over?

Ja.


top  

terug naar Ziektes Index



Tumoren
Tumoren kunnen voorkomen bij oudere cavia's – bij jonge dieren is het een uitzondering. De tumoren kunnen te zien zijn aan de buitenkant, maar meestal zitten ze in het lichaam. Een algeheel ziektebeeld is niet te geven en soms heeft de cavia er geen last van tot het te laat is. Als je ziet dat je cavia zich anders gedraagt dan normaal, ga dan naar de dierenarts. Of er iets aan een tumor gedaan kan worden, kan alleen de dierenarts bepalen.

Symptomen

Soms een bult, soms ook is er niets te zien of te voelen. Als de tumor erg groot is, raken andere organen in de verdrukking en dan kan een algeheel beeld van ziek-zijn optreden. Als de tumor scheurt, betekent dat meestal de dood van de cavia.

Besmettelijk voor cavia's?

Nee.

Besmettelijk voor mensen?

Nee.

Dodelijk?

Ja.

Zelf-zorg mogelijk?

Na instructies dierenarts.

Naar de dierenarts?

Ja.

Gaat het over?

Nee. Soms kan er geopereerd worden.


top  

terug naar Ziektes Index



Tympanie (gasvorming)
Zie
de pagina Ziektes G-H bij gasvorming (tympanie).

top  

terug naar Ziektes Index



Urinekleur: wit, troebel of doorzichtig
De kleur van de urine kan variëren van enigszins doorzichtig tot licht troebel tot geheel wit. Dat is normaal. Als de cavia verder gezond is en geen enkele klacht heeft, hoef je hier dan ook niet voor naar de dierenarts.
Het is natuurlijk een ander verhaal als hij wel klachten heeft; dan dien je altijd naar de dierenarts te gaan.

Dit is normale, gezonde urine.


 

top      home