Let op! Ik ben geen dierenarts; ik heb mijn kennis van de opleidingen die ik heb gevolgd, van mijn eigen en van andermans ervaringen en uit literatuur. De informatie op deze pagina is geen vervanging voor een bezoek aan de dierenarts!

Andere pagina's over ziektes:

Ziektes op deze pagina:
Gasvorming (tympanie)
Gebit (tanden en kiezen)
Gele tanden
Gewicht: te dik
Gewicht: te mager
Glaucoom (groene staar)
Grijze staar (cataract)
Groene staar (glaucoom)
Haar bijten/uittrekken
Haaruitval
Haaruitval (pagina Zwangerschapsziekten)
Haren binnenzijde ooglid (entropion - pagina Jongen)
Hartproblemen
Hartslag (pagina Ziektes)
Hechtingen
Hersenbloeding (beroerte)
Herseninfarct (beroerte)
Hik
Hoofd scheefhouden
Hoorngroei, abnormale (eelt)
Huidproblemen
Hydronefrose (waternier)
 

Gasvorming (tympanie)
Bij de normale vertering van voedsel in de maag en bij de opneming van voedsel via de darmen door het bloed, ontstaat er altijd een beetje gas. En een beetje gas kan geen kwaad; dat wordt tegelijkertijd met de ontlasting uitgescheiden of het wordt via de darmen in het bloed opgenomen en dan uitgescheiden via de longen. Dat is een normaal proces.
Te veel gas is echter een probleem.
Deze gasvorming kan ontstaan door:
- Narcose
Het komt niet vaak voor, maar een narcose kan de oorzaak zijn van gasvorming. De darmen komen dan stil te liggen en de cavia kan eraan sterven. Dit kan heel snel gaan; een paar uur na de narcose kan de cavia al gestorven zijn. Helaas is tegen deze vorm van gasvorming niets preventief te doen; het is het risico van een narcose. Ook als de cavia direct naar de dierenarts wordt gebracht, is het vaak al te laat, simpelweg omdat het zo vreselijk snel gaat.
- Verkeerd voedsel
Als de cavia voedsel eet dat zijn lichaam niet kan verdragen, kan het resultaat gasvorming zijn. Omdat iedere cavia anders is, kan het voedsel waar de cavia niet tegen kan, dus ook per cavia verschillen.
- Te veel eenzijdig voedsel
Als de cavia voedsel eet dat voor veel gassen zorgt en hij eet hier te veel van, dan leidt dit vrijwel altijd tot problemen. Voedsel dat voor veel gas zorgt, is lentegras (dus het eerste gras dat opeens heel hard groeit), klaver, alle koolsoorten (ook spruitjes), ertwen, bonen (zoals sperciebonen), maïs, tarwe en haver. Geef dit dus altijd samen met een andere groentesoort en geef er nooit veel van.
- Bedorven voedsel
Dit is natuurlijk nooit goed. Omdat het bedorven is en dus aan het gisten, ontstaan er gassen. Bovendien kan de cavia ook diarree van bedorven voer krijgen.
- Suikerrijk voedsel
Suiker veroorzaakt gisting en gisting veroorzaakt gassen. Geef dus niet alleen maar suikerhoudend voedsel (zoals fruit en maïs) maar ook altijd voedsel dat geen suiker bevat. Overigens is fruit niet het basisvoedsel voor de cavia; dat is groenvoer. Je kan groenvoer beschouwen als ons brood of onze aardappels en fruit is dan het plakje kaas op de boterham of de jus over de aardappels.
Bovendien heeft suiker een vertragend effect op de darmen; van veel suiker gaan de darmen minder snel en minder goed werken.
- Fruit en groente tegelijkertijd eten
Dit kan bij een gezonde cavia geen kwaad (mits niet te veel fruit) maar bij een cavia die gevoelig is voor gasvorming is dit geen goed idee omdat de suiker in het fruit voor veel gassen zorgt terwijl het groenvoer dat verteerd moet worden, zelf ook al wat gas produceert.
- Stress
Indien de cavia aan stress lijdt, is de kans op gasvorming groter dan wanneer hij helemaal ontspannen en kalm is. Het voorkomen van stress en, indien de cavia al gestresst is, het oplossen hievan, is dan ook van groot belang.
- Schrokken
Een cavia die zijn eten naar binnen schrokt, heeft meer kans op gasvorming dan een cavia die er rustig de tijd voor neemt. Je kan dit ten dele voorkomen door altijd groenvoer in het hok te hebben liggen.
- Te weinig groenvoer
Een cavia die te weinig groenvoer krijgt, zal dit zo snel mogelijk naar binnen willen werken, ongeacht of hij van nature een schrokop is of niet. Dit kan gasvorming veroorzaken. Een cavia moet de hele dag door kunnen eten van groenvoer en er moet altijd nog liggen als hij uitgegeten is.
- Eén of twee keer per dag
Een cavia die maar een of twee keer per dag groenvoer krijgt, zal dit snel op willen eten. Hierdoor kan gasvorming ontstaan. Daarom is het veel beter dat hij minimaal drie keer, maar liever nog vier of vijf keer per dag wat te eten krijgt.
- Niet gewend zijn aan groenvoer
Cavia's die nooit of te weinig groenvoer hebben gehad, zijn niet gewend aan groenvoer en bij hen moet het dan ook langzaam opgevoerd worden om hun lichaam eraan te laten wennen.
- Te veel eten
Hoewel cavia's stoppen met eten als ze vol zitten, zijn er cavia's die maar door blijven eten of die, voor hun omvang, te veel eten. Ook dan kan er gasvorming ontstaan. Je kan dan beter veel hooi en meer hardvoer geven en regelmatig (minimaal vijf keer per dag) een kleine/zeer kleine portie groente. Mocht er dan gasvorming ontstaan, dan is het niet zo heel veel.

Als de cavia aan gasvorming lijdt, zet de buik op door het vele gas in maag en/of darmen. De buik is zeer gespannen en pijnlijk. Omdat hierdoor dan andere organen in de verdrukking komen, krijgt de cavia het benauwd en dit kan soms leiden tot de dood. De dierenarts inschakelen is dan ook van groot belang.
De gasvorming ontstaat door bepaalde bacteriën en deze gasvorming treedt vooral op bij eenzijdig voedsel waar de cavia veel te veel van eet. Voorkomen is dan ook simpel door afwisselend te voeren en geen ladingen van dezelfde soort groente te geven.

Anti-gasmiddelen
Je moet altijd naar de dierenarts als de cavia er ziek van wordt, maar je kan ook zelf een aantal dingen geven als het net avond of weekend is of je pas over een paar uur bij de dierenarts terecht kan.
- Venkel
Venkel is te koop in capsules die je kan gebruiken, maar je kan ook verse venkel geven of er sap van persen.
- Bonekruid
Heeft je cavia te veel erwten, peulen of sperciebonen gegeten, dan kan je bonekruid geven. Vers of anders zet je thee van gedroogde bonekruid.
- Primperan
Dit geneesmiddel, ook bekend onder de naam Primperid, heeft als werkzame stof metoclopramide. Het zorgt ervoor dat de doorgang van de maag naar de darmen geopend wordt en dat de maaginhoud naar de darmen getransporteerd wordt. Omdat de maag dan leger wordt, nemen de kramp, misselijkheid en de gasvorming af. Tevens stimuleert het de darmbeweging waardoor de darmen actiever worden en het voedsel sneller verwerken en afvoeren. Het is bij de dierenarts te verkrijgen maar ook via de Knoevelshop.
- Gastro
Gastro is een Chinese kruidenformule die diverse problemen van de maag en darmen oplost. Het zorgt ervoor dat gas wordt afgevoerd, dat krampen verminderen en dat de werking van het maag/darmstelsel hersteld wordt.
Het wordt ook ingezet bij andere problemen van maag en darmen, zoals onstekingen, een bacteriële of virusinfectie, bij diarree en indien er bedorven voer is gegeten. Het is te verkrijgen bij de Huisdierendokter (kijk bij 'MAAG-EN DARMSTELSEL') en via de Knoevelshop

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Glaucoom (groene staar)
Een gezond oog heeft een enigszins bolle vorm en dat hoort ook zo. Ieder oog heeft een bepaalde druk, de zogeheten oogdruk. Deze oogdruk wordt veroorzaakt door vocht in het oog; dat vocht wordt 'kamerwater' genoemd. In een oog zitten namelijk twee kamers; een voorkamer en een achterkamer. Het kamerwater wordt in de achterkamer gemaakt en reist dan naar de voorkamer.
Het kamerwater bevat ook voedingsstoffen en zuurstof en voedt zo het oog van binnenuit.

Glaucoom is dus een te hoge druk in het oog waardoor het oog steeds groter en groter wordt. Op het laatst zal het heel erg uitpuilen. Door de druk komen ook de bloedvaten in de knel; hierdoor kunnen de voedingstoffen niet meer aangevoerd worden en de afvalstoffen niet meer afgevoerd. Hierdoor raakt de oogzenuw beschadigd waardoor het zicht minder wordt. Uiteindelijk wordt de cavia blind.

Als het nog niet zo heel erg is, kan je Trusopt gebruiken. Dat is via de dierenarts te verkrijgen dit zorgt ervoor dat de oogdruk minder wordt.
Bij mensen kan ook een laserbehandeling of een operatie worden ingezet om glaucoom te bestrijden maar bij cavia's heb je eigenlijk alleen maar de keus tussen Trustopt of het hele oog verwijderen. Er kan overigens wel een oogdrukmeting worden uitgevoerd, maar dit kan niet iedere dierenarts doen.

Omdat de oorzaak meestal niet kan worden verholpen, zijn medicijnen meestal slechts een tijdelijke oplossing.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Haar bijten of haar uittrekken
Cavia's die hun eigen haar of dat van andere cavia's uittrekken, kunnen dat om diverse redenen doen:
- jeuk/irritatie;
- verveling;
- dominantieprobleem;
- tekorten in de voeding;
- zomaar.

Jeuk/irritatie
Dit komt voor bij huidklachten en huidziektes zoals schimmel en schuft. Uiteraard moet de oorzaak worden aangepakt door middel van een behandeling.

Verveling
Verveling is de meest voorkomende reden waarom cavia's hun eigen haar of andermans haar uittrekken of afbijten. Zorg voor een juiste leefomgeving voor de cavia's: voldoende ruimte, een gezond menu en voldoende te knabbelen, vooral hooi, en voldoende afwisseling zoals rondlopen in de kamer of in een ren. Op de pagina Speelgoed vind je veel dingen om je cavia aangenaam bezig te houden.

Dominantieprobleem
Een cavia kan het haar van een andere cavia afbijten of uittrekken als er problemen in de hiërarchie zijn of als de cavia die het haar afbijt niet zeker van de hiërarchie is. Als de andere cavia het haarbijten geen probleem vindt, is er minder narigheid dan wanneer de cavia dat maar niets vindt en constant protesteert. Genoeg te knabbelen zoals hooi en wortels, afleiding, genoeg dingen te doen en regelmatig nieuwe dingen voor de cavia's zijn van belang. Op de pagina Speelgoed vind je veel dingen om je cavia aangenaam bezig te houden. Je kan de cavia wiens haren af worden gebeten ook heel kort knippen.

Tekorten in de voeding
Een cavia die haar afbijt en opeet kan een tekort in de voeding hebben. Zorg voor een afwisselend menu met veel groenvoer en hooi.

Zomaar
Als je alle andere mogelijkheden hebt uitgesloten, kan het zijn dat de cavia het om blijkbaar geen reden doet. Dat is dan niet te stoppen. Je kan proberen de cavia wiens haar wordt afgebeten in te smeren of te spuiten met een ruikend goedje in de hoop dat de haarbijter dat zo vies vindt dat hij er mee stopt, maar dat heeft meestal geen effect.
Als de cavia wiens haar wordt afgebeten het geen punt vindt, valt de situatie wel mee. Vindt de cavia het daarentegen vervelend, dan zou je hem heel kort kunnen knippen zodat de haarbijter niets meer af te bijten heeft.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Haaruitval
Haaruitval kan verschillende oorzaken hebben.
- Stress; zeker als de cavia's zijn verhuisd, naar een nieuw baasje zijn gegaan en dergelijke.
- Rui; cavia's komen soms nog erg in de rui, van winter naar zomer en omgekeerd.
- Verandering van temperatuur; van koud naar warm of omgekeerd kan tot haaruitval leiden.
- Vitaminentekort; veel groenvoer en eventueel extra vitaminen zijn dan noodzakelijk.
- Hormonaal; bij hormonale problemen kan haar uitvallen zoals ovariumcystes op de pagina O-P-Q; vaak zie je dan op de rug twee streepjes waar het haar minder wordt maar het kunnen ook kale plekken zijn. Je dient de cavia te laten controleren door een dierenarts.
- Schurft; daar valt het haar van uit.
- Ontbreken van hooi in de dagelijkse voeding kan een oorzaak zijn. Hooi bestaat uit ruwe celstof en dit is belangrijk voor de vacht.
- Gebrek aan vitamine B-complex kan een oorzaak zijn.
- Leveraandoening; dit moet door de dierenarts geconstateerd worden.
- Als de cavia zwanger is, kan haaruitval een kwestie van hormonen zijn; na de bevalling groeit het dan vanzelf weer aan.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hart
Hartproblemen komen vaak pas aan het licht als het al te laat is; als de cavia is gestorven. En vaak, als de cavia opeens dood in het hok gevonden wordt of zomaar lijkt te sterven, is het alsnog moeilijk te zeggen of het inderdaad door hartproblemen kwam.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hechtingen
Hechtingen worden geplaatst bij wonden om de wondranden tegen elkaar aan te houden zodat de wond kan genezen. Bij wonden veroorzaakt door vechten, maar ook bij een castratie en bij anderen operaties wordt met hechtmateriaal gewerkt.
Er bestaan verschillende soorten hechtmateriaal. Er is resorbeerbaar en niet-resorbeerbaar hechtmateriaal. Resorberen betekent 'opzuigen, opslorpen' en met resorbeerbaar hechtmateriaal wordt hechtdraad bedoeld dat na verloop van tijd door het lichaam wordt opgenomen. Resorbeerbaar hechtmateriaal is dus bij uitstek geschikt om wonden in het lichaam te hechten; hechtdraad waar je later niet meer bij kan om de hechtingen te verwijderen.
Het niet-resorbeerbaar hechtmateriaal wordt gebruikt aan de buitenkant van het lichaam; daar waar je later nog wel bij kunt om de hechtingen te verwijderen.

De dierenarts zal je vertellen of je nog terug moet komen voor de hechtingen en zo wanneer.

In uitzonderlijke gevallen heeft een cavia een allergie voor hechtdraad. In dat geval zal hij na de operatie niet opknappen, maar ziek, suf en sloom blijven. Indien een cavia na een operatie niet opknapt moet je dat altijd met de dierenarts opnemen zodat er bekeken kan worden wat er verder nodig is. Er kunnen meerdere oorzaken zijn waarom een cavia na de operatie niet direct beter wordt, en een hechtmateriaal-allergie zal niet het eerste zijn waar je aan denkt, maar als alle andere mogelijkehden zijn uitgesloten, dan kan een allergie heel goed de oorzaak zijn.
Zie ook Contactallergie op de pagina Ziektes A-B.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hersenbloeding (beroerte)
Zie Beroerte op de pagina Ziektes A-B.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hik
Cavia's kunnen de hik krijgen. Dit kan door lucht happen, door lucht mee te krijgen bij het eten, door schrokkerig eten of te snel eten.
Het gaat na een poosje vanzelf over.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hoofd scheefhouden

Het hoofd scheefhouden is geen ziekte op zich maar een symptoom. Mogelijke oorzaaken: Beroerte (hersenbloeding), middenoorontsteking, epilepsie.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hoorngroei, abnormale (eelt)
Eelt is de buitenste laag van de huid en eelt wordt ook wel hoorn genoemd. De hoornlaag is dan de buitenste laag met dode huidcellen. Deze kan steeds dikker worden.
 
Abnormale hoorngroei kan optreden bij oudere cavia's (vanaf ongeveer een jaar). Het zit over het algemeen aan de buitenkant van de poten maar het kan ook aan de achterkant zitten.
Het lijkt op een harde korst die bruin of zwart kan zijn. Het groeit vanaf de kussentjes naar buiten toe en kan zó lang worden dat het buiten de voet uitsteekt of om de voet naar boven toe krult.

Normale hoorngroei kan worden vergeleken met onze nagels: niet alleen groeit het een leven lang door, maar ook slijt het door in aanraking te komen met allerlei dingen. In het wild lopen cavia's vaak op harde ondergronden en de voetzolen slijten hierdoor. Zonder hoorngroei zouden de voetzolen tot bloedens toe worden afgesleten, maar omdat de hoorngroei gewoon doorgaat, blijven de voetzolen altijd bestand tegen het lopen op een harde ondergrond.
Bij cavia's die op een zachte ondergrond worden gehouden, groeit de hoorngroei sneller dan dat het wordt afgesleten. Daardoor ontstaat abnormale hoorngroei. Dit kan geen kwaad en is niet schadelijk voor de cavia, maar je moet het wel afknippen. Op de pagina Controle lees je hoe je dat moet doen.

Het lijkt of abnormale hoorngroei vaker voorkomt bij cavia's met donkere voetzolen dan bij cavia's met lichtgekleurde voetzolen. Dit kan te maken hebben met het feit dat lichtgekleurd hoorn zachter en elastischer is dan donkergekleurd hoorn, en daarom zal lichtgekleurd hoorn ook sneller afslijten.  Donkergekleurd hoorn is erg hard - en misschien wel juist daarom groeit het langzamer dan lichtgekleurd hoorn.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Huidproblemen
Als een cavia huidproblemen heeft, dan is er iets aan de hand. Een gezonde cavia heeft namelijk nergens last van.
Huidproblemen kunnen ondermeer inhouden: kale plekken, jeuk, wondjes, rode huid, schilfers.
Mogelijke oorzaken van huidproblemen kunnen schimmel, schurft(mijt) en hormonale problemen zoals Ovariumcystes (eierstokcystes) zijn. Ook vitaminetekorten, voedingsproblemen en stress kunnen zich in de huid kenbaar maken. Ga altijd naar de dierenarts om te bepalen wat het is. Als het bijvoorbeeld schurft is, hoef je niet direct het menu onder de loep te nemen.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index

Hydronefrose (waternier)
Nefrose is een nierziekte en 'hydro' betekent water. Hydronefrose is een ziekte van de nieren die ontstaat door urine-ophoping in de nieren. Omdat de urine zich ophoopt, kunnen er zich bacteriën gaan ontwikkelen waardoor de nieren geïnfecteerd kunnen raken. Doordat er meer urine in de nieren blijft, worden de nieren groter en gaat het nierbekken uitzetten. Het nierbekken is een reservoir waar de urine wordt opgeslagen voor het via de urinebuis het lichaam verlaat.

overzicht op deze pagina

terug naar Ziektes Index